Omzeilen mr zorgt voor gepeperde rekening

Schoolbesturen die hun medezeggenschapsraden doelbewust buitenspel zetten, kunnen voortaan rekenen op een gepeperde rekening wanneer de mr tegengas biedt. Een recente uitspraak van de Ondernemingskamer leidde in Zwammerdam tot een factuur van zeker 40.000 euro aan juridische bijstand.

Openbare school De Zwanenburcht in Zwammerdam draait al jaren met minder dan vijftig kinderen. Toch investeerde schoolbestuur Sopora de afgelopen drie jaar uitgebreid in het gebouw en verbetering van het onderwijs, maar in november 2011 valt een onverwacht besluit: De Zwanenburcht moet dicht per 1 augustus 2012, net als een andere kleine school in het nabij gelegen Boskoop. Financieel lukt het niet meer om de kleintjes open te houden aangezien het ministerie de bekostiging van de dislocatie heeft stopgezet, luidt de verklaring.

Het bestuur vindt het niet nodig om de medezeggenschapsraad advies te vragen en zet alle stappen om de school zo snel mogelijk van de kaart te vegen. Ouders krijgen de raad om hun kind naar een andere school te sturen, waarbij ze voor openbaar onderwijs het dorp uit moeten of de overstap dienen te maken naar de protestants-christelijke concurrentie.

Geen fijne oplossing, vinden de Zwammerdammers. De pc-school is behoorlijk bijbelvast en dat spreekt niet iedereen aan. De volgende openbare school ligt op 4,6 kilometer reizen. Een katholieke basisschool verderop heeft iets meer aantrekkingskracht vanwege het continurooster daar. Maar liefst houden ouders en leerkrachten hun Zwammerdamse schooltje. De net aangetreden mr-voorzitter Sander Puister verdiept zich in de wet en ontdekt al snel dat er van alles rammelt aan het optreden van het bestuur. Dat begint bij de weigering om informatie te geven over de financiële achtergronden van het besluit en het ontkennen van het adviesrecht van de mr.

"We zijn geschoffeerd. We vragen om informatie, waar de mr recht op heeft, en we krijgen niks." Vragen over de achtergronden van het bestuursbesluit blijven onbeantwoord en op de aankondiging van een geschillenprocedure met advocaat heeft het bestuur een uiterst formeel en onjuist antwoord: de kosten van juridische bijstand mogen niet hoger oplopen dan 927 euro, het minimumbudget voor mr-activiteiten van de personeelsgeleding uit de cao primair onderwijs.

Al snel blijkt bovendien dat de medezeggenschap op de school niet goed is geregeld. Reglementair is De Zwanenburcht een nevenvestiging van een school in Alphen, maar de statuten van mr en deelraad zijn niet bij de tijd.

Hoe vecht je in deze situatie een bestuursbesluit aan? De mr van de hoofdvestiging wil niet meedoen aan een procedure bij de geschillencommissie en al helemaal niet naar de Ondernemingskamer voor een zaak over de kosten van juridische bijstand. Ook de mr op de andere Soporaschool die moet sluiten haakt af voor het tot procedures komt, maar De Zwanenburcht en advocaat Willem Hein Hogerzeil gaan door.

"Het is best mogelijk dat een school moet sluiten, maar dat dient dan wel te gebeuren in overleg met de mr", zegt Hogerzeil. "Sommige besturen doen maar wat. Ze mogen er niet mee wegkomen door alleen de pers en de ouders te informeren. Helaas kost dat de school wel direct de helft van de leerlingen."

Terwijl het schoolbestuur net voor de zomervakantie per brief alle ouders nog eens laat weten dat sluiting onvermijdelijk is, haalt de deelraad z'n gelijk bij de Geschillencommissie: het besluit moet van tafel. De Ondernemingskamer veroordeelt Sopora tot het betalen van de kosten voor juridische bijstand, op dat moment opgelopen tot 40.000 euro. Nog steeds weigert het bestuur inhoudelijk overleg met de deelraad en blijft de inzet sluiting van De Zwanenburcht – maar nu per 1 augustus 2013. De tijd schrijdt voort en een deel van de ouders kiest voor de zekerheid van een andere school buiten Zwammerdam.

"Zonder die brief voor de vakantie hadden we 28 van de 33 leerlingen gehouden", denkt mr-voorzitter Puister. "Iedereen wil dat onze school open blijft." De school mag niet dicht, maar Sopora zet een ontmoedigingstactiek in. De laatste leerlingen van De Zwanenburcht krijgen 1 lokaal en 1 leerkracht in het verder leeggehaalde gebouw. "Een sterfhuisconstructie", oordeelt Hogerzeil. "Dat kan dus niet. Het is gesol met de belangen van ouders en leerlingen."

Aangezien ook dit besluit niet met de deelraad is besproken, zit Sopora weer fout. Opnieuw zet de geschillencommissie een streep door de beslissing nadat een bemiddelingspoging niets oplevert. Puister: "We kunnen snel terug naar twintig leerlingen in drie groepen als een oud-leerkracht terugkeert en we afspreken dat de school nog zeker twee jaar openblijft. Ouders steunen ons en zij willen voor hun kinderen deze school in hun eigen dorp."

Maar de deelraad kan in de systematiek van de Wet medezeggenschap op scholen niets afdwingen, net zomin als de geschillencommissie en de Ondernemingskamer het schoolbestuur kunnen voorschrijven wat het moet doen. Na de diverse gerechtelijke uitspraken draait Sopora bij: De Zwanenburcht blijft twee jaar open met zeker twee groepen en twee leerkrachten. Alle ouders ontvangen een brief met het verzoek hun kind terug te laten keren. En als klap op de vuurpijl is de gemeente er via een bezwaarprocedure in geslaagd de bekostiging terug te halen, aangezien het ministerie die op onjuiste gronden had geschrapt.

Kostenvergoeding vaker problematisch

Schoolbesturen die juridische bijstand van de mr niet vergoeden en gerechtelijke uitspraken naast zich neerleggen kwamen daar tot nog toe mee weg. Zolang er geen overeenstemming is over een faciliteitenregeling, waren er in de praktijk geen faciliteiten en zeker geen vergoeding van de kosten van een advocaat. Al in 2008 verloor een Haagse mr een zaak bij de Ondernemingskamer op dit onderdeel.

In Enschede won een door de schoolbestuurder niet meer erkende gmr vorig jaar diverse procedures, maar kwam van overleg en kostenvergoeding niets meer terecht. Aangezien de mr en de gmr geen rechtspersoon zijn, kunnen ze geen kort geding aanspannen of op andere wijze uitvoering afdwingen van gerechtelijke uitspraken. Dit is een belangrijk verschil met ondernemingsraden, die wel zo'n stok achter de deur hebben. De kwestie kwam ter sprake in de Tweede Kamer, maar leidde niet tot wijzigingen van de Wet medezeggenschap op scholen om de positie van de mr te versterken.

De uitspraak van de Ondernemingskamer in de zaak rond De Zwanenburcht doorbreekt de patstelling. Ook al bestaat er geen afspraak over de juridische bijstand, dan toch dient de school noodzakelijke kosten te vergoeden. Het in deze zaak gefactureerde tarief van 265 euro per uur is volgens de Ondernemingskamer passend en redelijk.

Volgens advocaat Hogerzeil van De Zwanenburcht ligt het belang van de uitspraak vooral in het signaal naar schoolbesturen: "De wet wordt gehandhaafd. Als zij de Wms niet toepassen, draait de rechter genomen besluiten gewoon terug. Daar zijn serieuze kosten aan verbonden."

Voor medezeggenschapsraden is de uitspraak nog een steun in de rug om het recht op vergoeding van rechtsbijstand toe te voegen aan het statuut. Artikel 8 van het modelreglement geeft daarvoor een geschikte tekst. Het is te vinden op: www.infowms.nl/modelreglementen

Verschenen in Infomr 3/2012

Gepubliceerd 2012-12-01 12:00:00

Categorie

Deel dit artikel:

Gerelateerde artikelen

Cookie wetgeving

Online cookiepolicy
De Nederlandse Telecomwet schrijft sinds 5 juni 2012 voor dat de gebruiker van websites op de hoogte moet zijn van het plaatsen en uitlezen van cookies. Een cookie is een bestandje met een tekenreeks dat bij uw bezoek aan een website naar uw computer wordt gestuurd en waarmee uw computer bij een volgend bezoek wordt herkend.

Welke cookies gebruikt de AOb?
1. Google Analytics
De website www.aob.nl plaatst cookies die voortkomen uit het Google Analytics script dat op de website wordt ingeladen. Google Analytics is een hulpprogramma voor webstatistieken waarmee website-eigenaren inzicht kunnen krijgen in de manier waarop bezoekers omgaan met hun website. Door middel van Google Analytics proberen wij uw website bezoek zo gebruiksvriendelijk mogelijk te houden.

Meer informatie over cookies?
Op de volgende websites kunt u meer informatie over cookies vinden:
Consumentenbond: Wat zijn cookies?
Consumentenbond: Waarvoor dienen cookies?
Consumentenbond: Cookies verwijderen
Consumentenbond: Cookies uitschakelen
Deze site maakt gebruik van cookiesMeer informatieAccepteren