Marianne Furstner: Harmonieus van mening verschillen, het kan

Een fusie zet de verhoudingen tussen het nieuwe bestuur en de nieuwe gemeenschappelijke medezeggenschapsraad bijna vanzelf onder spanning. Voor je het weet leiden wederzijdse argwaan en voorzichtigheid tot allerlei formaliteiten. Die situatie valt te doorbreken, weet de gmr van Dunamare. De doorbraak begint als de gesprekspartners een eerste stap naar vertrouwen zetten.
Onderwijsgroep Dunamare viert dit najaar het vijfjarig jubileum. De school ontstond in 2007 door een fusie van drie besturen in Haarlem en omgeving, met samen 24 scholen en ruim 12.000 leerlingen, variërend van praktijkonderwijs tot en met gymnasium.
Het begin was zonder meer moeilijk, zegt Sjaak de Boer, nu werkzaam op het centraal bureau van Dunamare in Haarlem. Er heerste in 2007 onder het personeel weinig enthousiasme over de fusie en het college van bestuur begon met bezuinigen. "Elk van de besturen nam eigen personeel mee en er waren voor het centraal bureau te veel mensen voor een beperkt aantal functies."
Marianne Furstner, docente economie op de Duin en Kruidberg mavo in Driehuis en destijds al lid van de voorlopige gmr: "Er was sprake van fusiepijn. Vooral naar het centraal bureau natuurlijk: hoe regelen ze de afdracht, wat gaan ze ons leveren voor dat geld, elk bestuur werkte op z'n eigen manier, er was weinig vertrouwen."
In diezelfde tijd werd landelijk de Wet medezeggenschap op scholen net ingevoerd, met idealen over transparantie en samenwerken voor beter onderwijs Die mooie doelen waren in de medezeggenschapspraktijk van Dunamare ver te zoeken, zegt Furstner. "Ons gevoel als voorlopige gmr was permanent: we worden niet tijdig geïnformeerd. Mede daarom gingen we als gmr en CvB heel formeel met elkaar om, heel procedureel. Er waren altijd veel vragen. Het was lastig om samen tot een beter werkende organisatie te komen. Vermoeiend en weinig inspirerend."

Sinds twee jaar loopt het beter, doordat de gesprekspartners besloten te veranderen: "We wilden de patstelling echt graag doorbreken. Toen zijn we eerst als gmr onderling en daarna met het college van bestuur om de tafel gaan zitten."

Stevige gesprekken
Twee dagen lang voerden de overlegpartners stevige gesprekken met hulp van een externe gespreksleider. Zo ontstond er volgens Furstner en De Boer een solide basis om de medezeggenschap professioneel vorm te geven.
Wat was er cruciaal in de afspraken? "Openheid. We hebben daar als gmr verteld waar we naartoe wilden. Onze wensen kenbaar gemaakt. En het college van bestuur heeft dat ook gedaan. Je hebt allemaal je eigen rol en positie. Die moet je kennen en accepteren. Het is goed mogelijk om harmonieus met elkaar van mening te verschillen."
Niet de hele gmr stond achter de nieuwe aanpak: twee leden van de oudergeleding zijn sindsdien structureel afwezig. Furstner: "Niet leuk. Als hun termijn afloopt komen er nieuwe leden."

Zinnige vragen
De laatste twee jaar kenmerkt de medezeggenschap op Dunamare zich door 'duidelijke procedures, heldere afspraken, een strakke agenda.' Het CvB stuurt stukken - vaak nog in conceptvorm - in een vroeg stadium. Ze komen inclusief toelichting op tafel bij de gmr of een deelcommissie. Furstner: "Zodat we weten wat de insteek is van het CvB. Vroeger kregen we een kant en klaar stuk dat we dan af gingen schieten. Nu horen we tijdig wat de plannen zijn, welke visie erachter zit, kunnen we ons erin verdiepen, goed beslagen ten ijs komen en zinnige vragen stellen op een moment waarop dat nog invloed heeft. De emoties zijn eraf. Zij informeren ons eerder en beter, en wij dwingen vertrouwen af door onze inbreng."
Alle stukken komen drie keer langs: na de eerste oriëntatie volgt de tweede keer discussie met het CvB. In een eventuele derde termijn valt er een besluit. De gmr van Dunamare kent aparte commissies voor personeel, communicatie, financiën en algemeen. De hele raad hanteert een strakke jaarplanning. "Een commissie kan een plan eerst beoordelen en later advies geven aan de voltallige gmr. Maar we houden de bevoegdheden strikt gescheiden: als iets instemming vereist van de pgmr, dan gaan díe erover, en niet ouders of leerlingen."
De financiële commissie probeert ook de afzonderlijke medezeggenschapsraden van de scholen meer op hun verantwoordelijkheden te wijzen, zegt Fustner. "De begroting wordt ingezet op bovenschools niveau, maar de mr-en op scholen moeten eigenlijk ook in een vroeger stadium hun begroting kunnen bespreken met de eigen directeur. De controller gaat nu regelen dat de deelraden ook in een vroeg stadium conceptbegrotingen krijgen. Het betekent voor ons als gmr ook dat we meer rekening moeten houden met de mr-en, dat we goede contacten onderhouden met de afzonderlijkse scholen, hen inseinen: de concept-begroting ligt er. Dat moet ook goed gebeuren per school: het formatieplan bij de begroting betrekken en ook teams worden steeds meer budgetverantwoordelijk. Alles schuift naar voren."
De controller geeft regelmatig toelichtingen op het financiële beleid: "Er is een notitie over het reservebeleid: hoe staan we ervoor, hoe gaat men om met de risico's en hoe zit het in dat verband met solidariteit tussen de scholen? Dat laatste is een hot item. Daarbij hebben wij als financiële commissie kritische kanttekeningen geplaatst. De controller komt het daarna toelichten voor de voltallige gmr, dat doet hij erg goed."

Hoogte van de afdracht
De goede verhoudingen van tegenwoordig staan pittige dicussies niet in de weg, vindt de gmr. De onkostenvergoedingen waren afgelopen periode een punt van discussie tussen CvB en personeelsgeleding in de gmr. "We kwamen er niet uit. Waren onderling ook verdeeld. Nu is er vanuit het CvB begrip. We stemmen als pgmr niet in en dan ligt de bal weer bij het bestuur." Ander heikel punt: "We hebben natuurlijk discussies over de hoogte van de afdracht aan het centraal bureau. Het eerste doel van Dunamare is goed onderwijs te verzorgen. Het geld moet vooral ten goede komen aan het primaire proces, kan er dan niet een beetje minder naar zo'n centraal bureau?"
Onmogelijk, antwoordt het CvB steevast op zo'n vraag. Voorzitter (en lid van de oudergeleding) Jack Kuin: "Je moet als gmr scherp blijven. Het idee achter de fusie vijf jaar geleden was natuurlijk ook de efficiency-winst. Waar blijkt die efficiency uit als zo'n centraal bureau relatief kostbaar is? Dat willen we zien. En dat moet het CvB verantwoorden."
Kuin weet dat dit een kwestie van lange adem is: "Het is een serieus spel. Je moet natuurlijk een paar cycli door om te zien waar het op dat gebied naartoe gaat met die afdrachten, maar we zijn wel begonnen om het CvB daarop te bevragen. Zij hebben geen maximale vrijheid, we bieden serieus tegenwicht." De ideale financiële verhouding tussen de besteding aan personele en materiële kosten is volgens de werkgeversorganisatie vo-raad zelf 80-20. "Bij Dunamare zitten we op 75-25. Ons streven als gmr is toch om die 80-20 situatie zo dicht mogelijk te benaderen. Elke tiende procent is er één, en dat levert goede discussies op met het CvB. Want als zij van die regel af willen wijken, moeten ze dat wat ons betreft motiveren. We proberen ze echt alert te houden en onze kritische vragen worden nu gewaardeerd."

Vijf tips van Marianne Furstner:

1.Wees open en eerlijk naar elkaar toe. Begin daar eventueel onder leiding van een externe begeleider mee.
2. Voer discussies op de juiste plek. Decentraal én centraal.
3. Het gaat om méde-zeggenschap. Je moet pratend met elkaar tot een oplossing komen.
4. Communiceer met de achterban en zorg voor goed toegankelijke informatie. Wij zijn bezig met een eigen gmr-site. Daar moet algemene informatie op, maar het moet ook een plek zijn waar we als gmr in een afgeschermde omgeving onderling kunnen communiceren.
5. Ga als gmr zorgvuldig met vertrouwelijke informatie om. Maak daar goede afspraken over met het CvB.

Verschenen in Infomr 3/2012

Gepubliceerd 2012-12-01 12:00:00

Categorie

Sleutelwoorden

Deel dit artikel:

Gerelateerde artikelen

Cookie wetgeving

Online cookiepolicy
De Nederlandse Telecomwet schrijft sinds 5 juni 2012 voor dat de gebruiker van websites op de hoogte moet zijn van het plaatsen en uitlezen van cookies. Een cookie is een bestandje met een tekenreeks dat bij uw bezoek aan een website naar uw computer wordt gestuurd en waarmee uw computer bij een volgend bezoek wordt herkend.

Welke cookies gebruikt de AOb?
1. Google Analytics
De website www.aob.nl plaatst cookies die voortkomen uit het Google Analytics script dat op de website wordt ingeladen. Google Analytics is een hulpprogramma voor webstatistieken waarmee website-eigenaren inzicht kunnen krijgen in de manier waarop bezoekers omgaan met hun website. Door middel van Google Analytics proberen wij uw website bezoek zo gebruiksvriendelijk mogelijk te houden.

Meer informatie over cookies?
Op de volgende websites kunt u meer informatie over cookies vinden:
Consumentenbond: Wat zijn cookies?
Consumentenbond: Waarvoor dienen cookies?
Consumentenbond: Cookies verwijderen
Consumentenbond: Cookies uitschakelen
Deze site maakt gebruik van cookiesMeer informatieAccepteren