Peter van Hulst: Het geheim van de beste mr

De gmr van Stichting Xpect Primair in Tilburg sleepte op het jaarlijkse medezeggenschapscongres de prijs in de wacht als ‘beste mr van Nederland’. Wat is jullie geheim, vroegen we aan voorzitter Peter van Hulst.
Hij hamert er steeds weer op tijdens het gesprek: "We zoeken verbinding, samenwerking. Met het College van Bestuur, de Raad van Toezicht, de directie, de gemeente, met andere stichtingen in Tilburg die met onderwijs te maken hebben. Het gaat om de kracht van verbinding. Je moet elkaar kennen."
Dat 'elkaar kennen' lijkt een flinke klus, zelfs als het alleen maar om de collega-gmr-leden gaat, want dat zijn er al veertig. Elke school van deze stichting (20 katholieke basisscholen, zesduizend leerlingen, 630 personeelsleden) is met een ouder en een personeelslid vertegenwoordigd in de gmr. Natuurlijk heeft iedereen een naambordje voor zich tijdens de vergadering, maar daarmee red je het niet. Dus is er – bijvoorbeeld – een jaarlijks netwerk-diner, vertelt Peter van Hulst (58 jaar). "Bij een horecaopleiding hier in de stad. Na elke gang wisselen we allemaal van plaats. Het is de bedoeling dat je onderling praat over ieders expertise, wat er beter kan in de gmr. Ouders kijken heel anders naar het onderwijs, hebben soms vanwege hun professie kennis die we goed kunnen gebruiken."

Aan de organisatie van deze gmr lijkt niet veel te verbeteren. Het ziet er op papier super-efficiënt en georganiseerd uit. Er is een strakke jaarplanning en een duidelijke beleidscyclus. Elk stuk komt drie keer langs: ter info, ter meningsvorming en ter instemming. "En een jaar later vragen we aan het bestuur: wat is ermee gebeurd, zijn er nog veranderingen?"


Altijd op tijd
De stukken komen áltijd op tijd, bezweert Peter. "We kennen allemaal onze positie. We houden ons aan onze rol." De gmr heeft een presidium (voorzitter, secretaris, penningmeester, ouder en leerkracht) dat elke gmr-vergadering voorbereidt. Het presidium voert minstens drie keer per jaar een voortgangsgesprek met het college van bestuur. Voorzitter en secretaris hebben daarnaast nog elke maandag contact: "We zijn echt een twee-eenheid, we zijn eigenaar van de zaak." Maar voor op- en aanmerkingen is niemand hier bang, zegt Peter. Kritiek is welkom: elk jaar vult de gehele gmr een evaluatieformulier in om te kijken wat er intern beter kan.

Initiatiefrecht
Als gmr moet je je rol kennen en weten waar je recht op hebt, benadrukt de voorzitter. "We gebruiken het faciliteitenbudget. Helemaal. Natuurlijk, daar is het voor." De gmr betaalt er een vaste ingehuurde notulist van en investeert bijvoorbeeld in scholing. Elk jaar organiseert de gmr een zogeheten 'beleidsrijke avond', die plaats vindt op de universiteit van Tilburg. Peter van Hulst: "Daarvoor nodigen we alle mr-leden uit, maar ook relaties binnen en buiten de stichting voor wie het thema interessant kan zijn.'
Die bijeenkomsten zijn belangrijk, vindt de gmr. Peter van Hulst: "Wij willen als gmr niet alleen beleidscontrolerend, maar ook initiërend zijn, we willen pro-actief zijn, ons initiatiefrecht gebruiken en meedenken over het meerjarenbeleidsplan. Daar helpen dit soort bijeenkomsten bij."
In het verleden sprak beleidsonderzoeker Marc Vermeulen over het belang van cijfers goed kunnen lezen, om kosten en opbrengsten goed in beeld te hebben. Voormalig keeper Hans van Breukelen vertelde hoe je van een team een 'winning team' maakt, en emeritus-hoogleraar Dolf van den Berg praatte vorig jaar over hoe je 'achter de mens' kunt kijken: waaróm doet een leraar of leerling zoals-ie doet?
Dit jaar was het thema ouderparticipatie, en als logisch gevolg kwamen er ook veel ouders uit de mr. Peter van Hulst: "Zijn ouders consumenten, of partners? Is het wie betaalt, bepaalt? Onze professionaliteit staat onder druk, we moeten als leerkrachten weten waar we staan."

Verbeterpunten
De gmr neemt graag het initiatief, zegt de voorzitter. "We hebben in het verleden aan het bestuur gevraagd om Loyalis in te huren voor een uitgebreide scan van het personeelsbestand bij onze stichting. In verband met nadenken over leeftijdsbewust personeelsbeleid. In je werkzame leven heb je verschillende fases: een piek, een stabiele periode en een tijd van afbouw. Als je ziet wat er allemaal staat te gebeuren in het onderwijs, de steeds hogere werkdruk, dan is het belangrijk om te zien wat binnen je organisatie de struikelblokken en de verbeterpunten zijn. Die komen bij zo'n scan aan het licht. En nu maar hopen dat het bestuur er wat mee doet." 
Binnenkort doet de gmr een voordracht voor een nieuw lid voor de raad van toezicht, er zijn zelfs twee kandidaten. Er zit een gmr-lid in de sollicitatiecommissie voor een nieuw hoofd P&O. Peter van Hulst zoekt als voorzitter regelmatig contact met de voorzitters van alle medezeggenschapsraden binnen de stichting "om te horen waar ze trots op zijn of waar ze tegenaan lopen." Openheid is cruciaal bij deze gmr, zegt hij. "Als presidium hebben we ook elk jaar een dinertje, en dan worden er soms ook echt harde noten gekraakt. Ieders functioneren komt aan de orde." 
De gmr-voorzitter staat zelf nog één dag per week voor groep 6 op basisschool De Borne, maar besteedt vooral tijd aan zijn taak als Coördinator Opleiden in School. "Ik zorg voor meer handjes in de klas. Stagiaires van de dansacademie, de pabo, het conservatorium, er lopen er heel wat rond op onze scholen. Ik houd van netwerken en het is belangrijk, steeds die vraag stellen: kunnen we wat voor elkaar betekenen." Hij zit zelf al negen jaar in de gmr en is het beslist niet moe. "Ik heb nog steeds die drive. Ik ben echt enthousiast over medezeggenschap. Het doet ertoe. In deze gmr worden echt zaken gedaan en dingen geregeld voor de stichting."
Maar ook bij de beste gmr van Nederland gaat weleens wat fout, erkent Van Hulst. "We hebben in het verleden een keer een beleidsstuk aangenomen dat niet de schoonheidsprijs verdiende. Over het beleid bij krimp, als je als personeelslid naar een andere school over zou moeten stappen. Er stonden in dat stuk zes criteria waar je aan zou moeten voldoen. Het gaf veel strubbelingen, het was geen goed stuk en we hadden als gmr kritischer moeten zijn. Gelukkig is het inmiddels behoorlijk bijgesteld."

Ideeën aanleveren
De vergaderingen zijn efficiënt, zegt de voorzitter meerdere malen, en het bewijs wordt diezelfde avond geleverd. Hij opent om 20.00 uur precies en haalt het strakke tijdschema met gemak. Op de agenda staat dit keer ondermeer: meedenken over bezuinigingen. Dat leidt natuurlijk snel tot veel klaagzangen, maar dat is niet de insteek van het presidium. De gmr moet in groepjes uiteen om mee te denken met het bestuur. "Hoe gaan we op de werkvloer zo min mogelijk merken van die bezuinigingen. De werklast neemt toe, het ziekteverzuim stijgt, hoe kunnen we de werkdruk verminderen, daar moeten we ideeën voor aanleveren." Elk groepje gaat enthousiast aan de slag, maar als het aan één tafel toch op een potje mopperen dreigt uit te lopen, grijpt de voorzitter, die heen en weer loopt tussen de verschillende groepen, direct in, om de discussie een andere kant op te sturen.
Na de 20 minuten die er volgens het schema beschikbaar waren voor dit onderdeel, volgt er een plenaire inventarisatie. Wat bespaart tijd? Er komt van alles langs. Groepsplannen bij een veel voorkomende storing als dyslexie: "Minder werk dan een individueel handelingsplan schrijven." De ouderraad upgraden. "Die kunnen heel goed bijvoorbeeld een kerstviering helemaal organiseren." Tips om geld te besparen zijn er ook: bewuster omgaan met energie om kosten te besparen, lampen en computers uit. 
Het bestuur zal een lijstje krijgen met de verzamelde ideeën, variërend van 'tweedehands lesmaterialen opkopen van scholen in krimpgebieden' tot 'kritisch kijken naar de kosten en omvang van het bestuursbureau' Een leerkracht: "Wie zet daar eigenlijk de koffie? Wij doen het op school zelf." En hoeveel uur huurt de stichting eigenlijk extern expertise in, vraagt een ander zich af, en wat kost dat? Goede vraag, vindt de hele gmr. "Als we daar als gmr inzicht in hebben kunnen we daar ook kritisch naar kijken."
Om 21.30 uur is de gmr-vergadering klaar, zelfs nog eerder dan op het tijdschema staat. Een leerkracht: "Het gaat altijd efficiënt hier. Als ik naar de mr-vergadering ga zegt mijn echtgenoot: Oei, dat wordt vast weer laat, sterkte. En als ik naar de gmr ga zegt hij: veel plezier en tot straks." 

Vijf tips van Peter van Hulst:

1. Probeer jezelf positief kritisch op te stellen naar het bestuur. Zoek de juiste balans tussen afstand en betrokkenheid.
2. Weet welke rol je hebt in het spel van de medezeggenschap.
3. Zorg voor heldere procedures.
4. Probeer pro-actief te handelen, een impuls te geven aan nieuw beleid.
5. Doe jaarlijks aan zelfreflectie/evaluatie. Wat ging er mis, wat ging er goed, wat zijn verbeterpunten, waar willen we op inzetten?
 
Verschenen in Infomr 2/2012

Gepubliceerd 2012-12-01 12:00:00

Categorie

Sleutelwoorden

Deel dit artikel:

Gerelateerde artikelen

Cookie wetgeving

Online cookiepolicy
De Nederlandse Telecomwet schrijft sinds 5 juni 2012 voor dat de gebruiker van websites op de hoogte moet zijn van het plaatsen en uitlezen van cookies. Een cookie is een bestandje met een tekenreeks dat bij uw bezoek aan een website naar uw computer wordt gestuurd en waarmee uw computer bij een volgend bezoek wordt herkend.

Welke cookies gebruikt de AOb?
1. Google Analytics
De website www.aob.nl plaatst cookies die voortkomen uit het Google Analytics script dat op de website wordt ingeladen. Google Analytics is een hulpprogramma voor webstatistieken waarmee website-eigenaren inzicht kunnen krijgen in de manier waarop bezoekers omgaan met hun website. Door middel van Google Analytics proberen wij uw website bezoek zo gebruiksvriendelijk mogelijk te houden.

Meer informatie over cookies?
Op de volgende websites kunt u meer informatie over cookies vinden:
Consumentenbond: Wat zijn cookies?
Consumentenbond: Waarvoor dienen cookies?
Consumentenbond: Cookies verwijderen
Consumentenbond: Cookies uitschakelen
Deze site maakt gebruik van cookiesMeer informatieAccepteren