Dag rugzakjes, dag collega's

De bezuinigingen op passend onderwijs zijn een jaar uitgesteld, maar gaan wat minister Marja van Bijsterveldt betreft wél door. Waar moeten medezeggenschapsraden op letten om de schade te beperken, volgens AOb-bestuurder Hélène Jansen?
De gevolgen van de voorgestelde stelselwijziging zijn erg groot, zegt Jansen. Meer dan de helft van het aantal ambulante begeleiders raakt zijn of haar baan kwijt. De klassen in het speciaal onderwijs worden groter. Er komen meer zorgleerlingen naar het reguliere onderwijs. De regionale expertisecentra verdwijnen. Er komen nieuwe samenwerkingsverbanden, maar veel minder dan er nu zijn. Hélène Jansen: "Leerkrachten krijgen te maken met een hogere werkdruk. Hun collega's worden ontslagen. Maar ook: de kinderen worden de dupe."
Hélène Jansen: "Het is als mr belangrijk om uit te zoeken wie er wel op de payroll van school staan, maar de afgelopen jaren bijvoorbeeld gedetacheerd waren bij een samenwerkingsverband. Het aantal samenwerkingsverbanden gaat terug van ruim 230 in het primair onderwijs nu, naar 75 straks. Veel van die mensen komen dus terug naar school, maar waar moeten ze aan het werk?"

Medezeggenschapsraden moeten ook te weten komen hoeveel formatie er op hun school indirect wordt betaald uit de 'rugzakjes'. Die vorm van leerlinggebonden financiering wordt straks afgeschaft. "Grof gerekend kunnen tien rugzakjes nu één leerkracht bekostigen. Vraag bij de werkgever na hoeveel formatie er op een school gebaseerd is op de rugzakgelden, want dat zit nu allemaal een beetje verstopt. Er komt straks zeker minder geld bij de school binnen, minstens 30% door de nieuwe financiering, en dat betekent zéker ook minder formatie."

Zorgprofielen
De nieuwe samenwerkingsverbanden komen er op basis van postcodes. Elk samenwerkingsverband moet in principe een passend onderwijsaanbod kunnen doen voor elke zorgleerling en dus een zogeheten zorgplan voor een bepaalde regio aanbieden. De scholen in een bepaalde regio moeten samen dus garant staan voor een compleet aanbod. Jansen ziet dat nog niet 1-2-3 soepel verlopen: "Stel dat in een bepaalde regio de zware zorg nog ontbreekt? Gaat het samenwerkingsverband dan een school aanwijzen die dat aanbod moet gaan bieden? Ouders en personeel in de mr moeten zich goed laten horen over de gewenste zorgprofielen."
Er gaan geluiden dat er bovenbestuurlijke medezeggenschapsraden moeten komen voor die samenwerkingsverbanden, maar de AOb waarschuwt daarvoor. "Zo raak je als school snel de grip kwijt. Dat komt erg ver van de werkvloer te staan."
Alle scholen krijgen straks een zorgplicht en moeten een zorgprofiel gaan maken. Er zijn bijna nog geen scholen die dat al voor elkaar hebben. Op de meeste scholen is er zelfs geen begin mee gemaakt. Bij het opstellen van zo'n zorgprofiel moet je je als school bewust zijn van de consequenties, waarschuwt Jansen. Let op de draagkracht van je school, adviseert ze. Ook de 'gewone' leerlingen houden recht op goed onderwijs. "Let op de spankracht van je team. Je moet het samen doen."

Juridisering
Als in het zorgprofiel staat dat de school extra inspanningen kan leveren op het gebied van dyslexie, moet je dat wel kunnen onderbouwen. Het profiel komt in het schoolplan en in de schoolgids te staan. Ouders kunnen de school aanspreken op het inlossen van zulke beloftes, als ze willen tot in de rechtszaal aan toe. "Ik verwacht meer juridisering. Het bevoegd gezag besliste tot nu toe over toelating. Ouders konden door het rugzakje ook kiezen. Die vrijheid wordt aan beide kanten minder. Je gaat als school, veel meer dan vroeger, een contract aan met de ouders. Je moet alles wat je doet nog beter kunnen onderbouwen. Als je zelf het gevraagde onderwijs niet kunt bieden, moet je ouders door kunnen verwijzen. Een toelatingsbeslissing moet er bovendien altijd binnen 8 weken liggen."
De indicatiestelling voor zorgleerlingen vindt straks plaats bij de samenwerkingsverbanden, de leerlinggebonden financiering verdwijnt. Er is plaats voor maximaal 70.000 leerlingen in het speciaal onderwijs. De overige zorgleerlingen moeten dus een plek krijgen in het reguliere onderwijs. Als een samenwerkingsverband veel doorverwijst en de pot met geld raakt leeg, dan moet de school de rest zelf betalen uit de lumpsum.

Let op scholing
Omdat er zoveel ambulante begeleiders zullen verdwijnen, is er echt extra budget voor scholing van de overblijvende formatie nodig, denkt Jansen. Medezeggenschapsraden hebben instemmingsrecht op het scholingsbudget. De AOb-bestuurder adviseert om goed op te letten dat er ook voldoende budget vrij wordt gemaakt voor individuele scholing.
"Elke mr moet ook goed opletten bij het taakbeleid en het formatieplan. Als je meer met zorgleerlingen te maken krijgt als individuele leerkracht, betekent dat meer werk. Meer voorbereiding én meer werk achteraf. Dat betekent dat je waarschijnlijk zult moeten schrappen in taken als musicals, sinterklaas en bijvoorbeeld avondvierdaagse. Het betekent dat als je die als school wilt houden, dat je meer naar ouders moet delegeren."
Een lid van de personeelsgeleding van een medezeggenschapsraad, aanwezig op één van de actiebijeenkomsten die een paar maanden geleden werden gehouden, zegt tijdens die avond dat het hem opvalt dat er nauwelijks maatschappelijke onrust ontstaat over de aanstaande bezuinigingen. "Dat komt omdat de meeste mensen helemaal niet snappen wat er gaat gebeuren. Ik heb nu een manier gevonden om het uit te leggen aan mensen die niet in het onderwijs zitten. Dan zeg ik: Stel ik ben huisarts. Ik mag elk jaar 400 patiënten doorverwijzen naar een specialist. Dan is het geld op. Nummer 401 moet ik als huisarts dus zelf gaan behandelen. Zo gaan we straks werken in het onderwijs."


Banenverlies

De bezuinigingen op het passend onderwijs moeten de minister 300 miljoen euro opleveren. De AOb heeft uitgerekend dat er misschien wel 9000 banen verloren zullen gaan, vooral in het primair onderwijs. Nu de bezuinigingen een jaar zijn uitgesteld, hebben de AOb en andere tegenstanders extra tijd om de politiek ervan te overtuigen dat het anders moet en met verbeteringen aan te komen. Het uitstel geeft medezeggenschapsraden iets meer gelegenheid om zich voor te bereiden op de aanstaande stelselwijziging en zich actief bezig te houden met zaken als een zorgprofiel en de gevolgen voor de formatie.

Verschenen in Infomr 2/2011

Gepubliceerd 2012-12-01 12:00:00

Categorie

Sleutelwoorden

Deel dit artikel:

Gerelateerde artikelen

Cookie wetgeving

Online cookiepolicy
De Nederlandse Telecomwet schrijft sinds 5 juni 2012 voor dat de gebruiker van websites op de hoogte moet zijn van het plaatsen en uitlezen van cookies. Een cookie is een bestandje met een tekenreeks dat bij uw bezoek aan een website naar uw computer wordt gestuurd en waarmee uw computer bij een volgend bezoek wordt herkend.

Welke cookies gebruikt de AOb?
1. Google Analytics
De website www.aob.nl plaatst cookies die voortkomen uit het Google Analytics script dat op de website wordt ingeladen. Google Analytics is een hulpprogramma voor webstatistieken waarmee website-eigenaren inzicht kunnen krijgen in de manier waarop bezoekers omgaan met hun website. Door middel van Google Analytics proberen wij uw website bezoek zo gebruiksvriendelijk mogelijk te houden.

Meer informatie over cookies?
Op de volgende websites kunt u meer informatie over cookies vinden:
Consumentenbond: Wat zijn cookies?
Consumentenbond: Waarvoor dienen cookies?
Consumentenbond: Cookies verwijderen
Consumentenbond: Cookies uitschakelen
Deze site maakt gebruik van cookiesMeer informatieAccepteren