Mr trapt op de rem bij voorgenomen besturenfusie

Samenwerken prima, maar dat mag niet ten koste gaan van de eigen identiteit. Ad Gielen en Jac Kriens wisten met hun medezeggenschapsraad een voorgenomen besturenfusie om te buigen naar de oprichting van Building Breda, een corporatieve vereniging die alléén over ‘de stenen' gaat.
De Nassau in Breda is een protestants-christelijke school met 1500 leerlingen voor mavo, havo en vwo. Het bestuur heeft alleen deze school onder zijn hoede en is daarmee een dwerg in vergelijking met het katholieke cluster en het ROC West-Brabant, dat in de stad en omgeving zowel mbo als voortgezet onderwijs verzorgt.
Een paar jaar geleden was de gemeente Breda de discussies over - ondermeer - de huisvestingsbudgetten zat. Vier schoolbesturen die allemaal op de pot met geld zaten te loeren en de gemeente als scheidsrechter? Het was mooi geweest. Tijd voor een besturenfusie.
Daar zaten ze bij De Nassau helemaal niet op te wachten, zeggen mr-voorzitter Ad Gielen (tevens wiskundedocent en roostermaker) en Jac Kriens (docent maatschappijleer). Ze vreesden voor de groeiende macht van de voorzitter van de raad van bestuur van het ROC West-Brabant , maar waren vooral benauwd voor verlies van de zo gewaardeerde open protestants-christelijke eigen identiteit van hun school. Die zou met de zelfstandigheid verloren gaan, verwachtte de mr.
Een overkoepelend bestuur gaat niet alleen over de huisvesting, maar ook over personeelsbeleid en de kwaliteit van het onderwijs, zegt Kriens. "En waar blijf je dan met de eigenstandigheid van je school?" In de fusievoorstellen was wel sprake van 'garanties' op dat gebied, maar de mr van De Nassau vond de formulering en de beoogde afspraken magertjes.

Behoud mavo
Wat volgde? Een intentieverklaring en een masterplan. Dat masterplan regelde huisvesting, de kwaliteit van het onderwijs en personeelsbeleid. Het hele onderwijs zou onder één paraplu komen, met twee poten: een BO-poot, voor vmbo, mbo en ROC (beroepsonderwijs) en een VO-poot. De Nassau heeft zich van meet af aan erg kritisch opgesteld over de plannen, zegt Gielen. "We zijn een grote eenpitter. En we wilden onze mavo houden. Terwijl die in de plannen naar de BO-poot zou gaan en bij het ROC ondergebracht zou worden. Dat betekende een financieel probleem voor ons, maar het gaat ook over wat voor school je wilt zijn, je identiteit."
En die intentieverklaring? "Die was zo opgesteld dat je als school eigenlijk helemaal niet terug kon als je 'm had getekend", zegt Kriens. "Net zo voorlopig als een voorlopig koopcontract: je zit er gewoon aan vast."

In de krant
De besturen wilden voorwaarts, herinnert hij zich. Wat kon de mr nog doen? "Het leek erop dat het plan voor de besturenfusie doorgedrukt zou worden en wij wilden echt niet. En met ons was vooral ook de mr van het Stedelijk Gymnasium het felst tegen. Toen zijn op ons initiatief alle betrokken medezeggenschapsraden een middag bij elkaar gekomen. Na afloop hebben we de krant, BN/De Stem, erbij gehaald. De volgende dag stond het erin: Medezeggenschapsraden trappen op de rem."
De combinatie van publiciteit en gezamenlijk verzet bleek effectief. "Er is nog wat geprobeerd, maar het was duidelijk dat die besturenfusie er niet in zat, dat kregen ze niet rond. Toen is dat hele plan om het beroepsonderwijs apart te clusteren in de la verdwenen."
De mavo-afdeling van De Nassau was met deze actie gered, maar de gemeente hield vastaan samenwerking en bedacht vervolgens dat die ook te bereiken zou zijn via een corporatiemodel. De Nassau bleef tegen.
Als je wilt decentraliseren, moet je dat goed doen, vond de mr: dus draag eerst het geld over aan alle scholen, en breng vervolgens een deel onder bij een licht samenwerkingsverband. Dat krijgt de instructie om uitsluitend zaken rond 'de stenen' te regelen en niet meer. Kriens: "Anders blijft er zo'n constructie via de achterdeur mogelijk, dat er toch ineens ook andere dingen met jouw geld gebeuren."

Machtspositie
De Nassau hield vast aan de gekozen lijn: huisvestingsgelden moesten naar de gezamenlijke organisatie, alle andere vormen van samenwerking alleen op 'vrijwillige' basis. De gemeente Breda wilde verder gaan, maar stond ook op het standpunt dat álle scholen aan het nieuwe model mee zouden moeten doen. Indien één school het plan verwierp, was het totale plan verworpen en zou de gemeente zelf de huisvestingsgelden onder haar beheer moeten houden. Ad Gielen: "Dat gaf ons wel een zekere machtspositie." Jac Kriens: "Ik weet dat enkele medezeggenschapsraden zijn overruled door hun bestuur. Wij niet. En de net nieuw aangetreden rector stond achter ons. Dat versterkte de positie van De Nassau. Toen moest de gemeente kiezen: onderhandelen over een afgeslankte vorm, of niks. Er stond inmiddels wel wat druk op de ketel, want in afwachting van de voorgenomen besturenfusie waren alle huisvestingsplannen tijdelijk in de ijskast gezet."
Met een corporatie die uitsluitend over stenen zou gaan, kon De Nassau wel leven. Eind 2008 ging die van start onder de naam: Building Breda. De afloop is een successtory voor hun mr, vinden Gielen en Kriens. Andere medezeggenschapsraden kunnen er lering uit trekken.

6 tips uit Breda

• 
Wees heel erg alert, zeker bij fusieplannen. Wat zijn de 
consequenties van een document als een 'intentieverklaring' 
op langere termijn? Er blijkt soms veel al vast te liggen.
• 
Let op de besluitvormingsprocedure: soms ontdek je een 
achterdeur waardoor een ongewenste ontwikkeling later 
alsnog geregeld kan worden. Wees daar kien op als mr.
• Zoek bondgenoten.
• Schakel de media in als je daar baat bij denkt te hebben.
• Zorg dat je als mr op één lijn zit met alle geledingen.
• 
Schakel deskundigen uit je netwerk in als het nodig is. Wij 
hebben de voorgestelde organisatiestructuur 'de corporatieve vereniging' laten beoordelen door een specialist van de 
juridische faculteit Tilburg, het is geen gebruikelijke vorm in onderwijsland.

Gepubliceerd 2012-12-01 12:00:00

Deel dit artikel:

Cookie wetgeving

Online cookiepolicy
De Nederlandse Telecomwet schrijft sinds 5 juni 2012 voor dat de gebruiker van websites op de hoogte moet zijn van het plaatsen en uitlezen van cookies. Een cookie is een bestandje met een tekenreeks dat bij uw bezoek aan een website naar uw computer wordt gestuurd en waarmee uw computer bij een volgend bezoek wordt herkend.

Welke cookies gebruikt de AOb?
1. Google Analytics
De website www.aob.nl plaatst cookies die voortkomen uit het Google Analytics script dat op de website wordt ingeladen. Google Analytics is een hulpprogramma voor webstatistieken waarmee website-eigenaren inzicht kunnen krijgen in de manier waarop bezoekers omgaan met hun website. Door middel van Google Analytics proberen wij uw website bezoek zo gebruiksvriendelijk mogelijk te houden.

Meer informatie over cookies?
Op de volgende websites kunt u meer informatie over cookies vinden:
Consumentenbond: Wat zijn cookies?
Consumentenbond: Waarvoor dienen cookies?
Consumentenbond: Cookies verwijderen
Consumentenbond: Cookies uitschakelen
Deze site maakt gebruik van cookiesMeer informatieAccepteren