verbeterdoelen + mr + 200 miljoen = kwaliteit?

Nu de taal- en rekenvaardigheden van middelbare scholieren ook volgens de overheid onder het niveau van een mager zesje dreigen te zakken, steekt het rijk 200 miljoen extra in kwaliteitsverbetering. De besteding van dat geld moet gebeuren in overleg met de medezeggenschapsraad, bepaalt de regeling. Welke rol heeft die in de praktijk?
Betere kwaliteit van taal- en rekenonderwijs moeten alle scholen nastreven, vindt het ministerie van onderwijs en dus is er geen ontsnappen aan: alle instellingen voor voortgezet onderwijs ontvangen in het lopende schooljaar extra budget dat ze in kwaliteitsverbetering dienen te steken. Ervan afzien is geen optie, het gaat om taken die bij wijze van spreken tot het basispakket horen.
Toch heeft de Regeling Kwaliteit Voortgezet Onderwijs enkele merkwaardige aspecten: wanneer de school niet aan de eisen voldoet, kan de minister het extra budget weer terugvorderen. Dat maakt nogal verschil met de 'gebruikelijke' straf voor instellingen die aanhoudend onvoldoendes krijgen van de inspectie. Zij moeten uiteindelijk sluiten, omdat de volledige bekostiging wordt stopgezet.
Dat de mr met naam en toenaam als gesprekspartner over onderwijskwaliteit in de regeling staat genoemd is ook opmerkelijk, vooral omdat de omschrijving niet past bij de gebruikelijke termen in de medezeggenschap. De regeling spreekt niet over adviseren of instemmen, maar houdt het bij 'in overleg met'.
Het gevolg: menige directie zoekt op eigen houtje uit wat de beste bestemming is voor de kwaliteitsgelden en opent dan een informatief overleg. Vaak beperkt zich dat tot gesprek met de gmr, terwijl juist de mr op afzonderlijke scholen aan zet is.
Zo kreeg de gmr van de vijf scholen van CVO Driebergen een plan voorgelegd dat helemaal was toegespitst op verbetering van de lessen Nederlands. Gmr-lid Jan Menger: "Wij hebben als gmr het idee dat we kwaliteitsverbetering op alle terreinen moeten aanpakken. Het gaat niet alleen om taal, maar zeker ook om rekenen. Een van onze mr-leden is docent wiskunde en hij kon goed aangeven waarom er op dat vakgebied beslist iets moet gebeuren."
Maar de discussie bleef in Driebergen beperkt tot een uitwisseling van argumenten, waarna de gmr zich neerlegde bij de gang van zaken. Menger: "Het college van bestuur had als weerwoord dat het niet alles in een keer wil doen. Nu is het speerpunt taal en volgend jaar komt dan rekenen aan de beurt. De gmr heeft de opmerkingen over wiskunde gemaakt, maar dit is geen punt waarop de raad instemmingsrecht heeft. Dat zou wel zo zijn als het in het strategisch beleidsplan was opgenomen."

Wat de AOb betreft, mogen medezeggenschapsraden hun directies wel wat kritischer aanpakken op dit onderdeel. Adviseur Marcel Koning: "Wij zien de formulering 'in overleg met' als veel meer dan het informeren van de mr. Net als in cao-afspraken duidt dit op een streven naar overeenstemming. Of het nu in een schoolplan, beleidsplan of wat dan ook staat omschreven, zodra het hier gaat om belangrijke aanpassingen van het onderwijsaanbod, heeft de mr instemmingsrecht."

Uitblinken
Hoewel taalkennis en rekenvaardigheid voorop staan bij veel discussies over de kwaliteit van het onderwijs, heeft het ministerie ook oog voor andere aspecten van wat een school onderscheidt van de grijze massa. In de verbeterdoelen staat ook nog: Uitblinken op alle niveaus en een passende kwalificatie voor alle leerlingen, burgerschapsvorming voor alle leerlingen onder andere door maatschappelijke stages, ruimte voor de leraar, goede en betrouwbare examens, en het sluitstuk waar alles mee te omvatten valt: (zeer) zwakke scholen weer goed, goede scholen nog beter. En dat geheel te bereiken tussen nu en 2011, als de laatste gelden binnenrollen. In het jaarverslag moet het schoolbestuur laten zien hoe het geld is besteed en welke voortgang ermee is geboekt.
Bij de scholengroep Parkstad Limburg is de eerste storting van de kwaliteitsgelden met vreugde ontvangen. Gmr-lid René Hensgens: "Er zijn op elke school maatregelen genomen, bijvoorbeeld extra bijlessen wiskunde en een computerprogramma voor dyslectici, Kurzweil. Een heel scala aan zaken wordt betaald uit dit potje. Sommige activiteiten stonden al een hele tijd op de rol, maar het geld ervoor ontbrak."
Het college van bestuur had ook hier feitelijk de vrije hand: de besteding is gemeld, maar niet toegelicht aan de medezeggenschapsraden op de scholen. De mr-leden hebben zelf evenmin aan de bel getrokken; zij hadden het uitzonderlijk druk met een omstreden masterplan vol fusies en organisatiewijzigingen, geeft Hensgens als verklaring. "Hoewel er verstandige zaken mee bekostigd worden, is het naar de medezeggenschapsraden toe niet toegelicht. We zouden ons er nog eens op moeten bezinnen of de gelden inderdaad zijn besteed aan de daarvoor bestemde doelen. Op elke school zal de komende maand dit onderwerp nadrukkelijk aan de orde zijn. Of dat tot flinke aanpassingen zal leiden is nog maar de vraag, want ik heb het idee dat het geld nu inderdaad goed besteed wordt."

Haastwerk
Veel te bespreken was er evenmin bij de scholen van Ons Middelbaar Onderwijs, constateert gmr-voorziter Wil van der Vliet. "Je moet het overleg echt per school opeisen, anders gaan ze driftig aan de gang en vergeten ze de mr." De gelden uit kwaliteitsimpuls kwamen in oktober binnen en op zijn eigen school, het Sondervick College, bestond de indruk dat ze nog in 2008 besteed moesten worden. "Dat legitimeert schoolleidingen om het geld snel te koppelen aan zaken die toch al binnen het kwaliteitsbeleid vielen. Het ging onder andere naar het landelijke project Havisten Competent, waar we toch al aan meededen. Dat verbetert de aansluiting met het hbo. Het budget dat daar eerst voor was bedoeld, zou dus vrij moeten komen voor iets anders dat met kwaliteit te maken heeft. Maar dat hebben we in 2008 niet zien gebeuren."
De ministeriële regeling geeft meer lucht dan dit haastwerk suggereert: besteding mag ook in het jaar nadat het geld binnenkomt. En in 2009 zien de scholen de extra bekostiging al in mei op hun bankrekening verschijnen. Van der Vliet en zijn collega's bij de andere OMO-medezeggenschapsraden zijn dan ook vastbesloten om zich er de komende jaren wél intensief mee te bemoeien: "Er is op dit punt geen schooloverstijgend beleid bij OMO, dus het geld is puur op iedere school te besteden. De mr moet daarvan op de hoogte zijn en erbij blijven."

Controle
Het ministerie is van plan de resultaten op landelijk niveau te 'monitoren' en er volgt na afloop een evaluatie, maar hoeveel last scholen van die controle gaan hebben, is niet duidelijk. Naast het opstellen van het jaarverslag kan de vraag komen om een samenhangend overzicht te maken van de gepleegde inspanningen voor betere kwaliteit en de voortgang bij het bereiken van de doelen. Hoeveel instellingen deze vraag krijgen, staat nog niet vast.
Het kwaliteitsextraatje bereikt trouwens ook scholen waar spelling en rekenen bepaald geen overheersende rol spelen: het praktijkonderwijs. Directeur Niko Zentveld van de katholieke en openbare school voor praktijkonderwijs in Heerlen voelt zich dan ook niet aangesproken door de ministeriële regeling en de bijbehorende voorschriften. "Wij stellen andere kwaliteitsdoelen.
Een specifieke kwaliteitsagenda in het kader van deze regeling hebben wij nog niet opgesteld en dus ook nog niet bij de medezeggenschapsraden gelegd."

Verschenen in Infomr 1/2009

Gepubliceerd 2012-12-01 12:00:00

Categorie

Sleutelwoorden

Deel dit artikel:

Gerelateerde artikelen

Cookie wetgeving

Online cookiepolicy
De Nederlandse Telecomwet schrijft sinds 5 juni 2012 voor dat de gebruiker van websites op de hoogte moet zijn van het plaatsen en uitlezen van cookies. Een cookie is een bestandje met een tekenreeks dat bij uw bezoek aan een website naar uw computer wordt gestuurd en waarmee uw computer bij een volgend bezoek wordt herkend.

Welke cookies gebruikt de AOb?
1. Google Analytics
De website www.aob.nl plaatst cookies die voortkomen uit het Google Analytics script dat op de website wordt ingeladen. Google Analytics is een hulpprogramma voor webstatistieken waarmee website-eigenaren inzicht kunnen krijgen in de manier waarop bezoekers omgaan met hun website. Door middel van Google Analytics proberen wij uw website bezoek zo gebruiksvriendelijk mogelijk te houden.

Meer informatie over cookies?
Op de volgende websites kunt u meer informatie over cookies vinden:
Consumentenbond: Wat zijn cookies?
Consumentenbond: Waarvoor dienen cookies?
Consumentenbond: Cookies verwijderen
Consumentenbond: Cookies uitschakelen
Deze site maakt gebruik van cookiesMeer informatieAccepteren