Na uitvechten conflict zit je gewoon weer om de tafel

Een medezeggenschapsraad stapt niet zo heel snel naar de ‘rechter' en is misschien wel iets te snel genegen om te slikken ‘omwille van de lieve vrede op school'. Niet altijd slim, want de vrede is soms gediend bij een goed gevecht tot aan de hoogste instantie. Deze les valt te trekken uit het vervolg na de eerste uitspaken van de nieuwe Landelijke Commissie Geschillen Wet Medezeggenschap op Scholen, de LCG-WMS in Utrecht. Hoe liep het verder met de medezeggenschap nadat de commissie haar oordeel had gegeven?
"Op het Strabrecht College is de relatie tussen de personeelsgeleding van de mr en de directie na de uitspraak van de geschillencommissie werkbaarder geworden", stelt wiskundedocent Peter van Dijck onomwonden. Hij beet eind maart als toenmalig mr-voorzitter het spits af bij de LCG-WMS. De nieuwe commissie was per 1 januari 2008 ingesteld door staatssecretaris Sharon Dijksma als opvolger van allerlei categoriale geschillencommissies waar tot dan toe kwesties werden uitgevochten. De nieuwe commissie moet de kwaliteit van de rechtspraak in de onderwijswereld op een hoger plan brengen.
Op het Strabrecht College in Geldrop hadden directie en pmr een conflict over het beoordelen van personeel. Hoe garandeer je daarbij voldoende objectiviteit? Als voorbeeld noemt Van Dijck twee instrumenten die daarbij worden gebruikt, de 'leerlingenenquête' en het 'omgevingsonderzoek'. "Vragen in een leerlingenenquête kunnen subjectief zijn. Het zou behoorlijk zuur zijn als een beoordeling verkeerd uitpakt omdat in zo'n enquête verkeerde vragen zitten", legt Van Dijck uit. De mr mocht er niks van zeggen: "De directie meende op basis van de wet dat wij ons niet met de inhoud van die vragen hadden te bemoeien."

Hetzelfde geldt voor zo'n omgevingsonderzoek. Een handjevol collega's, leerlingen en je direct leidinggevende geeft in zo'n onderzoek haar mening over verschillende competenties van een werknemer. Zo ontstaat een beeld over het functioneren van die leerkracht. "De resultaten van deze instrumenten komen op tafel bij de functioneringsgesprekken. Ze dienen als basis van zo'n gesprek. Wij hadden niets tegen deze instrumenten, maar wilden er wel bij zijn als ze opgesteld worden. Zodat we konden meepraten over de criteria waaraan de instrumenten moeten voldoen. Op die manier wilden we een zo hoog mogelijk mate van objectiviteit waarborgen in de beoordeling", vertelt Van Dijck.

Protocol
De directie meende dat de pmr zich niet had te bemoeien met het instrumentarium maar alleen met de procedure. Uiteindelijk onthield de mr haar instemming aan het 'protocol functioneren en beoordelen'. Arbitrage bracht het Strabrecht ook niet verder, waarna er niets anders op zat dan een gezamenlijke gang naar de LCG-WMS. "De uitspraak was helemaal in ons voordeel", meldt Van Dijck. Inderdaad is het oordeel voor weinig misverstanden vatbaar: 'In de door het bevoegd gezag voorgestelde regeling is onvoldoende duidelijk welke invloed de onderscheiden instrumenten op de totale beoordeling hebben, hoe ze ingezet worden en wat voor de beoordeling het onderlinge gewicht is van de met behulp van de instrumenten verkregen informatie', schrijft de commissie vlak voor de zomervakantie.
"Zes weken wachten vonden we trouwens wel lang", blikt Van Dijck terug op de periode tussen zitting en uitspraak. De beslissing leidde tot nieuw overleg over de instrumenten en inmiddels heeft de mr haar instemming wel verleend. Zelf besloot de mr-voorzitter na een lidmaatschap van vijf jaar om te stoppen: "Het leek mij beter ruimte te maken voor 'vers bloed' zodat de school met een schone lei verder kon."
Hij raadt elke mr aan om zonodig de stap naar de geschillencommissie te maken. Maar wel eerst een juridisch adviseur in huis halen. "Zo'n jurist helpt heel goed om je eigen focus scherp te krijgen op het conflict. Ons hield zij als het ware een spiegel voor. Waardoor we met een goed verhaal voor de commissie stonden", meent Van Dijck. Ondanks zijn advies ziet hij de gang naar de commissie als een verlies voor alle partijen. Uiteindelijk ging het immers om niet meer dan een interpretatieverschil van de wet, waar je onderling uit moet kunnen komen in het belang van de school. "Allemaal verliezers dus, maar als je jezelf serieus neemt moet je een gang naar de commissie niet uit de weg gaan. En uiteindelijk zijn we allemaal toch weer winnaars. De uitspraak van de commissie gaf een heldere richting aan hoe we met elkaar verder moesten met 'het spel'."

Dure gebouwen
Ook op het Etty Hillesum Lyceum in Deventer was de LCG-WMS nodig om duidelijkheid te creëren. De directie hevelde al jaren geld over van het personeelsbudget naar de gebouwen. Die zijn overwegend oud, te groot en dus te duur in gebruik. De pmr meent dat overhevelen uiteindelijk leidt tot slechter onderwijs en had al eens geroepen dat de directie nu echt harder moest gaan werken aan structurele oplossingen: "Gebouwen afstoten, verbouwen, nieuwbouw en misschien zijn er nog wel meer mogelijkheden",' zegt mr-voorzitter en natuur- en scheikunde docent Paul van Grevenhof. Sinds 2000 zit hij in de medezeggenschapsraad, de laatste anderhalf jaar als voorzitter.
De MR stemde einde 2006 niet in met het formatieplan, dus moest de directie naar de geschillencommissie. Afgelopen voorjaar oordeelde de commissie en de uitspraak was opnieuw helder als glas. 'De PMR heeft in redelijkheid haar instemming aan het voorstel kunnen onthouden en ook anderszins ziet de Commissie geen zwaarwegende omstandigheden die het voorstel van het bevoegd gezag rechtvaardigen.'
Van Grevenhof: "Het is de directie duidelijk gemaakt dat het zo niet verder kon. Nu loopt er een onderzoek naar het aantal vierkante meters. Een oplossing is er nog niet, maar ze zijn serieus met de problematiek bezig. In het formatieplan voor het komend voorjaar, wil de directie overigens opnieuw geld overhevelen. Wij zijn daar niet faliekant op tegen. Zolang er maar uitzicht is op meer structurele oplossingen. Daar horen we binnenkort meer over."

Lieve vrede
In het verslag van de zitting bij de LCG-WMS, dit voorjaar gepubliceerd in info•mr, was sprake van 'grondig verstoorde verhoudingen'. Van Grevenhof zegt dat die indruk kon ontstaan, omdat de advocaten de zaken op de zitting stevig aanzetten. "In de praktijk zijn de verhoudingen hier nog steeds goed. We zijn ook nooit bang geweest dat de lieve vrede verloren zou gaan. We hadden een zakelijk conflict en we willen allemaal het beste voor de school. Toen de uitspraak bekend werd, feliciteerde de directie ons spontaan en van harte."
Van Grevenhof adviseert net als Van Dijck van het Strabrecht College een advocaat in de hand te nemen bij de geschillenprocedure. "Die van de AOb had geen tijd voor ons. Toen zijn we terecht gekomen bij Monique Groen van Abels Beersma Advocaten in Almelo. Zij is er echt voor gegaan. Dat in tegenstelling tot de advocaat van de tegenpartij. Die was van de VOS/ABB en de directie moest hem op de zitting regelmatig corrigeren. Dat maakte een niet al te sterke indruk."
Over de LCG-WMS komt uit de mond van Van Grevenhof niets dan lof. "Er zit heel wat achter die tafels als je alleen al naar de titels kijkt. Behalve de advocaten kregen ook wij echter volop de ruimte om ook ons zegje te doen in een prettige, ontspannen en open sfeer."
Net als Van Dijck vindt hij wel dat de commissie wat meer haast zou moeten maken met de uitspraak. "Wij reden met een goed gevoel terug naar Deventer. Maar doordat de uitspraak zo lang wegbleef, begonnen we steeds meer te vrezen voor een genuanceerde uitspraak; een oordeel waarbij de kool en de geit gespaard zouden blijven. Daardoor was de uitspraak uiteindelijk wel weer meer dan we nog durfden te hopen", lacht Grevenhof die op dit moment alle vertrouwen heeft dat de gewenste structurele oplossing op tafel komt. "De problematiek is ook best moeilijk. Locaties afstoten is niet handig als je kiest voor verbouwen. Dan moet je tijdelijk kunnen uitwijken."

Rechtsbijstand voor de mr

Met een geschoolde raadsman naar de geschillencommissie? Het kan, als de mr de bekostiging van advies bij geschillen heeft opgenomen in het medezeggenschapsstatuut. De wms geeft daar ruimte voor, maar de school moet er wel eerst afspraken over maken.
Een abonnement op het mr-servicepakket van de AOb is een manier om zowel rechtsbijstand bij geschillen met het bevoegd gezag als kennisoverdracht in huis te halen. Deze rechtsbijstand wordt uitgevoerd door de eigen juristen van de AOb dan wel een externe advocaat. Tevens kunnen alle leden van de raad voor de beantwoording van hun mr-vragen gebruik maken van de mr-helpdesk van de AOb.
Daarnaast kent het servicepakket ook een plusvariant waarmee de raad een beroep kan doen op de mr-adviseurs van de AOb. Bijvoorbeeld wanneer het gaat om een fusie, of om het door de werkgever te voeren personeelsbeleid. Meer informatie hierover staat op www.aob.nl

Verschenen in Infomr 4/2008

Gepubliceerd 2012-12-01 12:00:00

Deel dit artikel:

Gerelateerde artikelen

Cookie wetgeving

Online cookiepolicy
De Nederlandse Telecomwet schrijft sinds 5 juni 2012 voor dat de gebruiker van websites op de hoogte moet zijn van het plaatsen en uitlezen van cookies. Een cookie is een bestandje met een tekenreeks dat bij uw bezoek aan een website naar uw computer wordt gestuurd en waarmee uw computer bij een volgend bezoek wordt herkend.

Welke cookies gebruikt de AOb?
1. Google Analytics
De website www.aob.nl plaatst cookies die voortkomen uit het Google Analytics script dat op de website wordt ingeladen. Google Analytics is een hulpprogramma voor webstatistieken waarmee website-eigenaren inzicht kunnen krijgen in de manier waarop bezoekers omgaan met hun website. Door middel van Google Analytics proberen wij uw website bezoek zo gebruiksvriendelijk mogelijk te houden.

Meer informatie over cookies?
Op de volgende websites kunt u meer informatie over cookies vinden:
Consumentenbond: Wat zijn cookies?
Consumentenbond: Waarvoor dienen cookies?
Consumentenbond: Cookies verwijderen
Consumentenbond: Cookies uitschakelen
Deze site maakt gebruik van cookiesMeer informatieAccepteren