Jan-henk Ringelenberg: Een slapende hond die zo nodig tot leven komt

Bij de spreekwoordelijke bak koffie en een goede sigaar kun je ook best praten over toekomstvisie, begroting, taakbelasting en dergelijke. Zo gaat dat in Asch al jaren. Christelijke basisschool De Wegwijzer in het Gelderse dorp telt slechts drie gemengde klasjes van pakweg vijftien leerlingen elk. Vergaderingen van de medezeggenschapsraad duren hooguit een kwartier. Toch is het goed dat de mr bestaat, meent ‘filiaalchef annex meewerkend voorman' Jan-henk Ringelenberg. Hij heeft een kwart eeuw mr-ervaring achter de kiezen. "Ik zie medezeggenschap hier als een soort verzekering. Voor het geval er mensen in het bestuur of directie komen die niet ‘het goede' willen."
Op een zonnige maandagochtend lijkt het net of we terug zijn in de tijden van Ot en Sien. De Wegwijzer staat aan het begin van de Kerkstraat in het minder dan vierhonderd zielen tellende dorpje Asch in de West-Betuwe. Het gehucht ligt aan de bochtige provinciale weg naar het bekende stadje Buren. De afslag zie je gemakkelijk over het hoofd. Als de kinderen na de ochtendpauze weer binnen zitten, keert een weldadige rust terug. Geen mens op straat, je hoort vogels fluiten. Af en toe zoeft een auto aan het dorp voorbij.
In Asch is kindergeluk heel gewoon. De twee andere voorzieningen van het dorp zijn de kerk en een dorpshuis. Met de school, de ligging en de inrichting van de ruimte brengen ze Asch nog net binnen de top veertig van kindvriendelijkste woongebieden van Nederland. Zo blijkt uit de recente studie 'Kinderen in tel' van het Verwey-Jonker Instituut, dat vierduizend gebieden onder de loep nam.

Van medezeggenschap via het wettelijk verplichte kanaal is op de school amper sprake, blijkt bij een bezoek aan de mr-bijeenkomst. "We moeten eens een keer luistervinkje gaan spelen bij een mr van een andere school waar ze wel lange vergaderingen hebben. Wie weet kunnen we er wat van leren", lacht Christa de Jong, ouder en mr-lid op een vergadering van de zogeheten schoolcommissie.

Ons kent ons
In 1955 is De Wegwijzer opgericht als Christelijke Nationale School. Om de woning voor het hoofd der school te financieren, haalden de bestuurders destijds in het dorp huis-aan-huis geld op door te collecteren. Inmiddels is deze gegarandeerde woonruimte verleden tijd, vertelt teamchef Ringelenberg "In de jaren negentig wilde het toenmalige schoolhoofd buiten het dorp wonen. Dat was nog behoorlijk tegen het zere been van de mensen die destijds geld hadden gegeven. Dat geld was allang terugbetaald, maar het was toch een beetje van 'is ons huis niet goed genoeg'." Ringelenberg is zelf sinds 1999 aan de school verbonden. De Wegwijzer is één van de drie basisscholen onder de vlag van de Stichting Christelijke Scholen West-Betuwe. De andere twee zijn groter en staan in Geldermalsen.
Het ons-kent-ons-gevoel, daar draait het om in Asch. Het is een behoorlijk welvarend dorp waar de mensen elkaar nog goed kennen. Hoewel het aantal inwoners vrijwel stabiel is, zit de schoolbevolking van De Wegwijzer alweer enige tijd in de lift. Dat is een heel verschil met de situatie halverwege de jaren negentig, toen de fut er bij de schoolleiding een beetje uit was. De school telde toen nog slechts 27 leerlingen. Inmiddels begroeten de leerkrachten dagelijks 52 kinderen.
Zij wonen niet allemaal om de hoek. Ouders uit omliggende dorpen en het uitgestrekte buitengebied brengen kinderen steeds vaker naar Asch; de mond-tot-mondreclame is goed. De Wegwijzer onderscheidt zich verder met zijn christelijke achtergrond; in de meeste omliggende dorpen staan openbare basisschooltjes. Ook is er sprake van een 'witte vlucht'. "We zijn een aantrekkelijk alternatief voor de hectiek van Geldermalsen en Culemborg. Daar is sprake van grotestadsproblemen die we hier niet kennen", vertelt Ringelenberg. De nieuwelingen hoeven niet te vrezen voor de ouderwetse school met den Bijbel of de strikte normen van de zwartekousenkerk: "Zo streng christelijk is het hier niet.''

Timmerman
Tijdens de vergadering komt de groei natuurlijk vaak ter sprake. In een van de drie lokalen kampt De Wegwijzer met de gevolgen van een gebrekkige ventilatie. Er zitten wel zeventien kinderen in. "Ik vrees de dag dat we moeten gaan bouwen", verzucht Ringelenberg. Maar zo ver is het nog niet. Ouderlid De Jong weet wel een timmerman die even naar het raam kan kijken om de ventilatie te verbeteren. Verder blijkt de dorpse rust in Asch niet garant te staan voor een zorgenvrij bestaan. Enkele dagen eerder is in de nachtelijke uren een verkeersbord door een raam van de school gegooid. De vorige daad van vandalisme, een steen door het raam, was zeker tien jaar geleden. "Het moet een ex-leerling zijn geweest. Blijkbaar is er iets mis gegaan in onze relatie", grapt Ringelenberg.
De teamchef staat gewoon voor de klas, behalve op maandag. Hij heeft een Jenaplan-achtergrond en al bijna een kwart eeuw mr-ervaring. "Toen ik hier binnenkwam, merkte ik nooit wat van de mr. Twee jaar later ben ik er zelf ingestapt. Natuurlijk nadat ik eerst bij mezelf te rade was gegaan of ik niet te dicht bij het management stond. Het antwoord was en is nee. De mr heeft overigens nog steeds niet veel om het lijf. Het valt ook niet mee om ouders of leerkrachten enthousiast te krijgen. Maar het is wettelijk verplicht hè. Ik geloof niet dat die medezeggenschap is geworden wat men er van hoopte. Als hier de mr niet zou bestaan, denk ik niet dat het minder goed zou lopen."
Het geheim van de geoliede organisatie van De Wegwijzer is het veelvuldige informeel overleg. Op het schoolplein, op de gang en in de schoolcommissie. Of via het schoolkrantje 'Het Inlichtertje' en de website die eerdaags wordt gemoderniseerd.
De schoolcommissie is, anders dan de mr, een orgaan zonder enige bevoegdheid. Maar als de commissie bij elkaar komt, zit er wel iemand van het bestuur bij, een vertegenwoordiger van het management, iemand van het onderwijzend personeel en vier ouders. De mr-leden hebben een dubbelfunctie: ze praten ook mee bij de commissiebijeenkomsten. "Dan praten we over 'hoe het loopt'. Het laatste kwartiertje doen we dan nog even de officiële mr-zaken. Als die er zijn. De laatste keer begonnen we om acht uur en kon ik om kwart over negen naar huis. Maar het is ook wel eens half elf geworden naar aanleiding van de uitkomsten van een wettelijk verplichte zelfevaluatie. Toen bleef een commissielid maar inzoomen op een voor hem belangrijk punt. Wat? Dat vertel ik nu even niet", lacht Ringelenberg. "Dat hoeft niet in de openbaarheid te komen."

Houd het eenvoudig
Ook op deze avond verloopt de vergadering zeer gemoedelijk en is die met een dik uur gepiept. Het aanwezige bestuurslid blijkt ook schoolcommissielid en zit voor. "Dubbele petten? We moeten wel op zo'n klein dorp", lacht commissielid Jos Bodewes. Even later gaat het over Samverkan, een samenwerkingsverband voor zorgleerlingen van basisscholen in de streek. De vergadering is ongelukkig met de onbegrijpelijke wollig geformuleerde stukken waarover een oordeel wordt gevraagd. "Kunnen we ons niet uit die club terugtrekken", verzucht Bodewes. Ze willen het in Asch het liefst een beetje eenvoudig houden en ze vrezen de dag dat Samverkan gaat groeien van 18 naar 50 scholen. "Dan is het helemaal niet meer te volgen."
Ringelenberg is ook secretaris van de gmr van de drie scholen. "Bij gebrek aan een voorzitter 'spelen' we daar nu om beurten voorzittertje", grijnst hij. Ook bij dit 'gebeuren' heeft hij zo zijn vraagtekens. "Er zitten vaak goedwillende amateurs die na een paar jaar weer weg zijn. Mensen rouleren te snel. De materie is vaak zo ingewikkeld, dat je die je niet zo heel snel eigen maakt. Een bestuurder of directeur kan daar gemakkelijk misbruik van maken. Maar dat doen ze hier niet. Ze leggen dingen goed uit en iedereen vertrouwt elkaar. Zo gauw ze gekke dingen gaan doen en we elkaar niet meer recht in de ogen kunnen kijken, dan zou ik me meteen ernstig gaan beraden op mijn positie. Een overstap naar een andere school sluit ik dan niet uit."
Maar Asch hoeft voorlopig niet te vrezen: het 'laatste grote gevecht' uit de gmr dat Ringelenberg nog helder voor de geest staat was een conflict over een in zijn ogen onbeduidend artikel in het gmr-reglement.
Als medezeggenschap niet veel om het lijf heeft in Asch, waarom doet hij het dan? "Het is een verrijking naast de lessen en het leidinggeven. Ik heb er als secretaris aardigheid in om zaken scherp te notuleren en het 'spel goed te spelen', zodat alle belangen tot hun recht komen. En je komt in contact met allerlei andere mensen. Bovendien, moeten gmr en mr in leven worden gehouden. Het zou zomaar kunnen dat er opeens een bestuurder of directeur opstaat die gekke dingen wil doen. Of die zijn hand overspeelt. Dan is het mooi dat er organen zijn met wettelijke bevoegdheden die tegenwicht kunnen bieden. Dan zullen we de slapende hond tot leven moeten wekken."

Verschenen in Infomr 2/2008

Gepubliceerd 2012-12-01 12:00:00

Categorie

Sleutelwoorden

Deel dit artikel:

Gerelateerde artikelen

Cookie wetgeving

Online cookiepolicy
De Nederlandse Telecomwet schrijft sinds 5 juni 2012 voor dat de gebruiker van websites op de hoogte moet zijn van het plaatsen en uitlezen van cookies. Een cookie is een bestandje met een tekenreeks dat bij uw bezoek aan een website naar uw computer wordt gestuurd en waarmee uw computer bij een volgend bezoek wordt herkend.

Welke cookies gebruikt de AOb?
1. Google Analytics
De website www.aob.nl plaatst cookies die voortkomen uit het Google Analytics script dat op de website wordt ingeladen. Google Analytics is een hulpprogramma voor webstatistieken waarmee website-eigenaren inzicht kunnen krijgen in de manier waarop bezoekers omgaan met hun website. Door middel van Google Analytics proberen wij uw website bezoek zo gebruiksvriendelijk mogelijk te houden.

Meer informatie over cookies?
Op de volgende websites kunt u meer informatie over cookies vinden:
Consumentenbond: Wat zijn cookies?
Consumentenbond: Waarvoor dienen cookies?
Consumentenbond: Cookies verwijderen
Consumentenbond: Cookies uitschakelen
Deze site maakt gebruik van cookiesMeer informatieAccepteren