Mr houdt hoofd koel bij fusiekoorts in Almere

Afremmen én gas geven. De mr van de oecumenische scholengemeenschap Het Baken in Almere past beide technieken tegelijk toe bij de besprekingen over fusieplannen met het zeven keer zo grote Amarantis uit Amsterdam. Die combinatie van mbo en vo wil Almere er graag bij hebben, maar wat heeft Het Baken daar eigenlijk aan? Mr-voorzitter Philippe Abbing licht de strategie van de raad toe.
Nog een paar weken en dan moet het advies er liggen. En nog steeds kan het dubbeltje beide kanten op vallen, zegt Abbing. De mr buigt zich momenteel over de stukken die volgens het bestuur duidelijk maken dat Het Baken beter af is in het samenwerkingsverband. Dertien eisen formuleerde de raad in het najaar van 2007, toen er materiaal op tafel lag dat wel grootste toekomstplannen schetste, maar te weinigconcrete aanknopingspunten bood.
Abbing: "In mei 2007 lag er een intentieverklaring. Toen zijn wij geïnformeerd en lag er ook een fusierapport. Dat staat vol wolken, lijnen, richtingen, visies en dromen. Er zou heel mooi onderwijs uit voort kunnen komen."
Maar gebeurt dat ook, vroeg de raad zich af? Amarantis is een jonge organisatie, voortgekomen uit het samengaan van ROC ASA (mbo) met ISA-scholen (vo). De naweeën van dat proces spelen nog volop, merkte de mr van Het Baken bij contacten met hun Amsterdamse collega's. "Bij de vorming van Amarantis had de mr van ASA instemmingsrecht, die van ISA-scholen had alleen adviesrecht in de reglementen staan. Zij hebben een negatief advies afgegeven, maar het bestuur sloeg dat in de wind. ISA-mensen zijn daarover nog steeds ontevreden."
Koppig nee zeggen tegen de volgende fusie ligt met het oog op die ervaringen misschien voor de hand, maar dat is voor de mr van Het Baken ook te kort door de bocht. De scholengemeenschap op confessionele grondslag heeft met zijn 3500 leerlingen in Almere niet vanzelfsprekend een rooskleurige toekomst, analyseert Abbing: "Bij de gemeente heeft het openbaar onderwijs al een tijd een streepje voor. Daar gaat veel aandacht naar toe. Na de verzelfstandiging is er een bestuurder in schaal 18 aangetrokken, net onder de Balkenende-norm. De belangrijkste opdracht van deze bestuurder is het versterken van de marktpositie van het openbaar onderwijs."
De afgelopen jaren heeft directievoorzitter Dick de Boer van Het Baken de schoolinhoudelijk en bestuurlijk op de kaart weten tezetten, zegt de mr-voorzitter. Hij wist zelfs een gebouw te claimen dat de gemeente eigenlijk had neergezet voor het openbaar onderwijs. Nu Almere vanwege de aanhoudende groei van het aantal inwoners extra mbo-onderwijs en zelfs hbo wil bemachtigen, stuit Het Baken op zijn grenzen. "De opdracht van de raad van toezicht is bestuurlijke versterking te bewerkstelligen. Almere groeit naar de vierde stad van Nederland. Om onze positie vast te houden, ligt fuseren voor de hand. We zijn anders een te kleine jongen om mee te spelen in het spel rond mbo en hbo."

Inzicht en autonomie
Na de fusie heeft de organisatie meer dan 30.000 leerlingen, van wie 60 procent een mbo-studie volgt. Met de wms in de hand kan iedere mr binnen zo'n mega-cluster informatie vragen over beleid, financiën en alle andere belangrijke zaken die per school van belang zijn, maar dat is voor Het Baken nog slechts de helft van het verhaal. Abbing: "Een van onze zorgen is de verhouding tussen centraal en decentraal. Je moet niet alleen inzicht krijgen, maar ook autonomie. Dat vinden wij als toekomstige onderwijsgroep Almere heel belangrijk. Op dit moment is Amarantis een heel bestuurlijke organisatie. Ze doen goede dingen, maar je hebt er weinig invloed op. Zo werd bijvoorbeeld in de breedte een levensbeschouwelijke methode ingevoerd waar de school in Amersfoort zich niet bij thuis voelt, die vinden het te progressief. Ja, dat kan in dat gebied leerlingen kosten, maar voor het grote geheel is dat blijkbaar niet doorslaggevend."
De mr heeft deze kennis van collega's van de beoogde fusiepartner. "Wij hebben contact met de groeps gemeenschappelijke medezeggenschapsraad van Amarantis. We hebben samen een platform opgericht zonder bestuurder. We zijn gewoon zelf met elkaar gaan praten. Dan krijg je zo veel goede informatie van de andere partij..."
Voor Amarantis is het fusierapport vol vergezichten van vorig jaar vooral de aankondiging dat er een goed lopende school in een groeigebied bijkomt. De mr van Het Baken besefte dan ook maar al te goed dat Almere zelf verbeteringen moest afdwingen. "Ik moet zeggendat wij altijd veel vertrouwen hebben gehad in onze bestuurder. Hij is zeer capabel 
en visionair. Maar hij heeft er moeite mee om zaken in deze fusie te concretiseren en strategieën uit te werken. Zelf kan hij het allemaal best in de praktijk brengen, maar in het rapport bleef het hangen. Er stond te weinig in wat wij er als Baken mee opschieten. Fusie is een zaak van vertrouwen, maar wij willen ook meer informatie over concrete acties, strategie en doelen. Het ging ons niet om vertragen, maar wat gebeurde er eerst: het fusierapport werd mondeling toegelicht, maar niet aangevuld."
Dat zou uit kunnen monden in een negatief advies, beseften de bestuurders uiteindelijk. Ze beloofden de verbeterde stukken alsnog te produceren en wel voor april van dit jaar. De mr kreeg tot 1 juli de tijd om te beslissen. Met dat versnelde proces heeft Abbing vrede: "Het moet binnenkort duidelijk zijn. Er is gewoon een moment dat je ja of nee moet zeggen."

Achtpuntenplan
Op het moment van schrijven bestudeert de vijf personen tellende fusievoorbereidingsgroep van zijn mr het nieuwe materiaal. Dat moet uitmonden in een besluit van de hele raad. De toetsingscriteria liggen al maanden vast: het plan met acht punten, opgesteld in samenwerking met de extern aangezochte fusie-adviseur Jan Bultsma: "Een zeer ervaren man die al twintig jaar betrokken is bij fusies in de non-profit sector. Ik ben er trots op dat in het achtpuntenplan heel concrete en meetbare formuleringen staan."
De afloop is bij het drukken van deze uitgave nog ongewis. Abbing: "De mr is niet principieel tegen een fusie, maar is nog niet overtuigd van de waarde ervan. Het proces moet in goede banen worden geleid en daarbij wegen met name de gevolgen voor het personeel zwaar. Het is een bekend gegeven dat het merendeel van de fusies niet aan de verwachtingen voldoet. Daarom staan wij erop dat de meerwaarde van de voorgenomen fusie helder wordt gemaakt en het proces goed wordt aangepakt. De fusieteksten tot dusverre kunnen de toets der kritiek niet doorstaan. De nieuwe informatie zullen we kritisch toetsen, het is zeker geen gelopen race. De mr heeft de indruk dat de kans op mislukking van een fusie door het bestuur wordt onderschat."
En hoe houdt Abbing tijdens dit spannende proces de achterban van Het Baken op de hoogte? "Onze methode is verantwoording vooraf. Wij maken duidelijk wat we gaan doen, dan hoef je niet tijdens de rit voortdurend terug te koppelen. Onze afwegingen over de acht toetsingspunten zijn in de organisatie bekend. We hebben een website en we hebben alle teams bezocht met de vraag voed ons, spreek ons tegen. Maar de meeste reacties waren een variant op 'ga zo door.' Daarnaast zijn er mensen die tijdens het proces van alles willen zeggen. Dat gaat niet, wij moeten ruimte hebben om zonder last of ruggespraak te opereren. Teams bezoeken werkt erg goed. Het kost veel tijd, maar kweekt goodwill. Je kunt er de juiste vragen beantwoorden en roddels wegnemen. Dat is nodig, want onze bestuurder is niet sterk geweest in de informatievoorziening. Hij zou een maandelijkse nieuwsbrief uitbrengen. Die is het afgelopen jaar drie keer verschenen."

www.baken-amarantis.welofgeenfusie.nl blijft ook na het besluit in de lucht ominformatie over het vervolg te verstrekken en een platform voor discussie te bieden.

Gepubliceerd 2012-12-01 12:00:00

Deel dit artikel:

Cookie wetgeving

Online cookiepolicy
De Nederlandse Telecomwet schrijft sinds 5 juni 2012 voor dat de gebruiker van websites op de hoogte moet zijn van het plaatsen en uitlezen van cookies. Een cookie is een bestandje met een tekenreeks dat bij uw bezoek aan een website naar uw computer wordt gestuurd en waarmee uw computer bij een volgend bezoek wordt herkend.

Welke cookies gebruikt de AOb?
1. Google Analytics
De website www.aob.nl plaatst cookies die voortkomen uit het Google Analytics script dat op de website wordt ingeladen. Google Analytics is een hulpprogramma voor webstatistieken waarmee website-eigenaren inzicht kunnen krijgen in de manier waarop bezoekers omgaan met hun website. Door middel van Google Analytics proberen wij uw website bezoek zo gebruiksvriendelijk mogelijk te houden.

Meer informatie over cookies?
Op de volgende websites kunt u meer informatie over cookies vinden:
Consumentenbond: Wat zijn cookies?
Consumentenbond: Waarvoor dienen cookies?
Consumentenbond: Cookies verwijderen
Consumentenbond: Cookies uitschakelen
Deze site maakt gebruik van cookiesMeer informatieAccepteren