Bas van der Zanden: Gemoedelijk in de mr, op de letter in de gmr

Hij zit in de mr, in de gmr, in de nieuwbouwcommissie, in de stuurgroep ‘implementatie onderwijsconcept meervoudige intelligentie en coöperatief leren' en privé in de jeugdcommissie van de tennisvereniging. Maar een vergadertijger zou hij zichzelf niet noemen, zegt Bas van der Zanden (34 jaar, leerkracht groep 5). "Ik houd ervan om iets op te bouwen, iets te betekenen."
De Twaalfruiter staat aan de rand van nieuwbouwwijk Vleuterweide, een deel van Leidsche Rijn, de grootste Vinexlocatie van Nederland. De naam van de school verwijst naar het tuinbouwverleden van dit gebied: een twaalfruiter was aan het eind van de 19e eeuw de voorloper van de broeikas: een glazen raam met twaalf ruiten dat schuin tegen een muur werd geplaatst, zodat er - enigszins beschut - jonge plantjes onder konden groeien. Een mooie naam voor een basisschool, vond de overkoepelende rk scholenstichting (5 basisscholen) begrijpelijkerwijs.
Rondom de school zijn wegen en woningen nog volop in aanbouw. Omdat hij zelf naar Leidsche Rijn verhuisde, zocht Bas van der Zanden een baan in de buurt, en verruilde hij een grote school in Amstelveen voor deze groeischool.

Bij de start, schooljaar 2005, waren er 45 leerlingen. Nu zijn dat er 350, de prognoses geven aan dat er uiteindelijk voor 850 leerlingen plaats zal zijn op De Twaalfruiter. "Op mijn vorige school waren 64 leerkrachten en ik werd gewoon nummer 65", zegt Bas. "Dan krijg je een groep toegewezen en verder niks. Op De Twaalfruiter kun je overal bij en in zitten als je wilt. Dat ligt me wel, ik wil graag meedenken."

Groepsgrootte
Tijdens deze mr-vergadering staat, niet voor het eerst en ook zéker niet voor het laatst, de groepsgrootte ter discussie. Ouder Jeroen Goes, voorzitter van de mr, dringt er bij directeur Jos de Vries op aan dat er grenzen worden gesteld. De groepsgrootte is nu 28, maar veel groepen dreigen groter dan 30 leerlingen te worden, zo groot is de druk op De Twaalfruiter. De christelijke Jenaplanschool heeft de deur nu op slot gedaan, de openbare school is minder populair. De andere katholieke scholen liggen in een ander postcodegebied en nemen alleen kinderen aan uit hun eigen wijkje.
Leerkrachten en ouders van De Twaalfruiter verwachten dus het hele jaar door nieuwe instroom, en willen daar eigenlijk paal en perk aan stellen, of op z'n minst: 'beleid en principes vastleggen. Daar kun je altijd uitzonderingen op maken.' Directeur Jos begrijpt die wens, maar zit met een bestuur dat geen slot op de deur wil. Zelf heeft hij daar 'gezien mijn maatschappelijke verantwoordelijkheid' ook problemen mee. De directeur: "Ik heb laatst weer een moeder verteld dat haar zoon echt niet terecht kan in groep 7, maar dat verhoudt zich echt niet tot wat het bestuur daarover zegt. Dus we kunnen weer een hele boze brief verwachten."
Voorzitter Jeroen blijft deskundig 'poken': waar ligt de grens, hoe zit het met de zorg om het personeel dat steeds met nieuwe instromers wordt geconfronteerd? De voorzitter: "Je hebt je verantwoordelijkheid naar ouders en leerkrachten die er al zijn. Niet naar toekomstige bewoners. Jij bent de burgemeester van Utrecht niet. Het is niet jouw verantwoordelijkheid dat hier 6000 nieuwe huizen komen en te weinig scholen."
De inzet en deskundigheid van dit lid van de oudergeleding verbazen een buitenstaander. Bas van der Zanden: "Jeroen is zelf directeur van een basisschool. Die is niet tevreden met een half antwoord, die blijft aan de broek van de directeur hangen."
Bij dit onderwerp zie je hoe de verschillende geledingen verschillende belangen hebben, vindt Bas. "Als leerkracht en directeur realiseer je je heel goed wat het betekent, zo'n groeischool. Het is soms zwaar, bijvoorbeeld als je ineens halverwege het jaar vier nieuwe kinderen erbij krijgt in een klas, maar dat weet je. Bij ouders zie je dat die hele andere belangen hebben: zij willen rust. Niet te veel verandering voor hun kind, liever geen combinatieklassen. Ouders willen stabiliteit."
Voor de directeur speelt op de achtergrond ook de financiële positie van de school een beetje mee: elk kind levert de school ongeveer 2000 euro op: "Als de formatie niet hoeft te worden aangepast, geeft dat wel een beetje vlees op de botten."
Het valt niet mee, een nieuwe school in een nieuwe wijk en bovendien een nieuw onderwijsconcept: De Twaalfruiter werkt met meervoudige intelligentie en coöperatief leren. "We willen liever geen starters voor de klas, maar leerkrachten met wat ervaring. Je krijgt hier als leerkracht veel vrijheid, initiatieven zijn welkom, daar hoeven allemaal geen handtekeningen in drievoud onder. Je moet ondernemend zijn en lef hebben, als je hier wilt lesgeven. En dan krijg je dus automatisch ook meer verantwoordelijkheden."

Adjunct-directeur
Ook de komst van een adjunct-directeur staat vandaag voor de zoveelste keer op de agenda. De wens om naar een tweehoofdige schoolleiding uit te breiden, wordt breed gevoeld. Er is geen bovenschoolse directeur, dus Jos heeft veel bovenschoolse taken. Bij zijn afwezigheid is er voor het bestuur geen aanspreekpunt meer: een gelijkwaardige adjunct is zeer welkom. Er komt een commissie die een profiel en advertentie op gaat stellen. Bas: "Wij hebben echt een bestuur op afstand, een policy-governance-model. De directeur maakt het beleid en heeft dus behoorlijk wat vrijheid. Het is goed om daar een gelijkwaardige adjunct naast te hebben."
De sfeer tijdens de vergadering is gemoedelijk. De directeur haalt thee en koffie voor iedereen, er is cake en een groot blad met blozende appeltjes. De docentenkamer waar de mr vergadert, bevindt zich op zolder van de school: een vrolijke ruimte met grote teakhouten tafels en Ikeameubilair. Frisse heldere kleuren, felgekleurde stoelen, praktische kunststof mini prullenbakjes op tafel voor de theezakjes en de klokhuizen.
De Twaalfruiter zal er tot 2010 gebruik van maken, is de verwachting. In de twee gebouwen die er nu staan, zijn momenteel drie scholen ondergebracht. De christelijke Jenaplan en de openbare school gaan na de zomer samen naar een nieuw gebouw. De Twaalfruiter kiest ervoor om zelfstandig te blijven, en stapte een tijd geleden om die reden uit het zogeheten Kindercluster Noord. Het gevolg: nu krijgt de katholieke school pas in 2010 nieuwbouw, een paar honderd meter verderop in de wijk. Toch komt er na de zomer dus wel meer 'lucht' voor leerlingen en leerkrachten, want het gebouw aan de andere kant van het plein komt erbij. "Ik verwacht dat het allemaal wat makkelijker wordt straks", zegt Bas. "In het begin zoek je natuurlijk de samenwerking als je met drie scholen het plein deelt en de gebouwen, maar dat gaat toch niet zo eenvoudig. Iedereen heeft z'n eigen principes. Bij kinderen die iets op het schoolplein doen wat niet mag bijvoorbeeld. Wij geven wat minder ruimte, zij wat meer. Ik zeg er
wat van als ik iets zie dat volgens mij niet door de beugel kan, ook al is het geen kind van mijn school, maar zij hanteren anderen normen en dat vergt dus veel overleg."
Directeur Jos de Vries is een 'people manager', omschrijft Bas de stijl van leidinggeven. "Hij zal altijd eerst draagvlak zoeken in het team, voor hij iets in de mr brengt. Dat werkt voor de personeelsgeleding in de mr prettig, je weet al hoe je collega's ergens tegenover staan. Dan kun je ze ook echt vertegenwoordigen."

Het gaat over miljoenen
Het inhoudelijke verschil tussen mr en gmr-werk is groot, vindt Bas. "De onderwerpen die bij de gmr aan bod komen zijn veel abstracter. Dat trekt andere mensen. De oudergeleding bestaat uit ouders die precies weten waar ze het over hebben, die financieel of juridisch behoorlijk deskundig zijn. Het gaat in de gmr echt over miljoenen, dat belang voel je. Notulen passeren daar nooit zo snel als in de mr, iedereen is achterdochtiger en erg op de letter. Dat moet ook wel. In de mr geloof je de directeur nog weleens 'op z'n blauwe ogen', in de gmr is dat echt niet het geval."
Bas doet het graag, maar hij begrijpt dat niet al zijn collega's staan te trappelen: "Het is vaak moeilijk om leerkrachten te vinden voor een gmr. Sowieso: als je geen boekhoudkundige kennis hebt, is het een flinke kluif. Er komen nogal wat berekeningen en formules langs. Ik merk dat veel leerkrachten dat niet aandurven." Bovendien: de leerkrachten die het wél aantrekkelijk vinden om mee te praten en rekenen aan het beleid en over de noodzakelijke helikopterview beschikken, stromen vaak door naar het managementteam op school, waardoor ze weer uit de (g)mr moeten. Een groot probleem, vindt Bas, net zoals de continuïteit in mr en gmr. "Het is moeilijk om het niveau te bewaken. Na drie jaar ga je er weer uit. Zo loop je qua kennis altijd achter op het bestuur, dat vind ik wel frustrerend." De nieuwe wms biedt zijns inziens wel enig soelaas: "De mogelijkheid om deelraden in te stellen en externe deskundigen te raadplegen vind ik goed. Er is geld voor, dus we doen het ook. Je hoeft niet zelf het wiel uit te vinden."
Zelf vindt hij het mr-werk overigens bevredigender dan gmr-bijeenkomsten, zegt hij eerlijk: ,,Dat gaat over kinderen uit mijn eigen klas. Tijdens mr-vergaderingen vallen nog gewoon woorden als 'groep', 'ouders' en 'leerkracht'. In de gmr praat je over bovenschoolse budgetten, statuten en beleidsplannen. Het kind komt in dat verhaal eigenlijk helemaal niet meer voor."

Gepubliceerd 2012-12-01 12:00:00

Categorie

Sleutelwoorden

Deel dit artikel:

Gerelateerde artikelen

Cookie wetgeving

Online cookiepolicy
De Nederlandse Telecomwet schrijft sinds 5 juni 2012 voor dat de gebruiker van websites op de hoogte moet zijn van het plaatsen en uitlezen van cookies. Een cookie is een bestandje met een tekenreeks dat bij uw bezoek aan een website naar uw computer wordt gestuurd en waarmee uw computer bij een volgend bezoek wordt herkend.

Welke cookies gebruikt de AOb?
1. Google Analytics
De website www.aob.nl plaatst cookies die voortkomen uit het Google Analytics script dat op de website wordt ingeladen. Google Analytics is een hulpprogramma voor webstatistieken waarmee website-eigenaren inzicht kunnen krijgen in de manier waarop bezoekers omgaan met hun website. Door middel van Google Analytics proberen wij uw website bezoek zo gebruiksvriendelijk mogelijk te houden.

Meer informatie over cookies?
Op de volgende websites kunt u meer informatie over cookies vinden:
Consumentenbond: Wat zijn cookies?
Consumentenbond: Waarvoor dienen cookies?
Consumentenbond: Cookies verwijderen
Consumentenbond: Cookies uitschakelen
Deze site maakt gebruik van cookiesMeer informatieAccepteren