Ontslag 'meester Klaas' zorgt in Drentse Darp voor bestuurscrisis

Wantrouwen tussen de verschillende geledingen binnen de mr, wantrouwen tussen de mr en het bestuur, wantrouwen tussen de mr en de bovenschools directeur: de medezeggenschapsraad van de openbare basisschool in het Drentse Darp bevond zich het afgelopen schooljaar in een wespennest. De voormalige oudergeleding kijkt terug op wat in de regionale pers al snel De Affaire Darp ging heten en inmiddels het politieke leven van de gemeente Westerveld op z'n kop heeft gezet.
'Een stoet van verliezers' heet het rapport dat in opdracht van de gemeente Westerveld (waar Darp onder valt) werd gemaakt, en dat eind augustus verscheen. Die titel klopt, constateert mr-lid Berlinda de Boer gelaten. Want ook al krijgt de mr gelijk van de commissie (zowel de gemeente als de bovenschools directeur vroegen de mr diverse malen onterecht niet om advies, beiden lichtten de mr nogal eens foutief, meermalen veel te laat en soms ook helemaal niet in over bepaalde zaken) de Affaire Darp kent alleen maar verliezers.

De schooldirecteur zit thuis: ontslagen. Alle leerkrachten werden over geplaatst naar andere scholen in de regio, het team werd helemaal ontbonden. Burgemeester en wethouders zijn afgetreden, de positie van de bovenschools directeur staat onder druk. De voormalige mrleden voelen zich gemangeld. Ouders raakten gefrustreerd en last but not least: de kinderen van Darp hebben een erg onrustig schooljaar achter de rug.

Schorsing
In De Kwestie Darp, zoals het onderzoeksrapport de affaire noemt, draait het allemaal om de acute schorsing (in december 2006) en het daaropvolgende ontslag van Klaas Molenkamp, de directeur van de enige basisschool (ruim 70 leerlingen) in het Drentse dorp. Ruim een half jaar lang pleitte de medezeggenschapsraad van de openbare basisschool in het Drentse dorp Darp tevergeefs voor meer openheid rondom die kwestie. Het rapport stelt de mr nu in het gelijk: door het gebrek aan communicatie escaleerde het conflict en raakte het sociale leven in het dorp ontwricht. De mr werd onterecht buiten spel gezet.
Klaas Molenkamp, 'meester Klaas', de centrale figuur in dit drama, kun je volgens het rapport beschouwen als een 'local hero': een man die niet alleen al 25 jaar directeur van de enige basisschool in het dorp was, maar ook daarbuiten een spilfunctie vervulde in het sociale leven van Darp. Volgens de voormalige oudergeleding van de medezeggenschapsraad was Molenkamp "een centrale persoon, die van alles organiseerde: van de jaarlijkse rommelmarkt op school tot wandelingen met de boswachter, viswedstrijden en het ophalen van het oud papier."
Het is december 2006 als directeur Klaas Molenkamp van de ene op de andere dag wordt geschorst. 'Normaal gesproken' heeft zo'n maatregel te maken met ontucht of een greep in de schoolkas, maar daarvan is in dit geval geen sprake, meldt het bevoegd gezag direct. Wat er dan wél aan de hand is, wordt echter niet verteld. 'Uit privacy-overwegingen' zegt bovenschools directeur Gerrit Rotman.
Dat de schorsing van de 'bovenmeester' tot enorme onrust op school zou leiden was voor iedereen te voorzien, concludeert de onderzoekscommissie nu. En dat was ook waar de oudergeleding van de mr zich direct zorgen over maakte, zegt Berlinda de Boer. "Je gaat in de mr omdat je je wilt inzetten voor de kwaliteit van het onderwijs. Zo'n besluit tot schorsing zorgt voor onrust in het team en dus bij de kinderen. Er was niet nagedacht over de consequenties van die schorsing: over goede vervanging voor de klas, de reacties van andere leerkrachten. De vrouw van Klaas Molenkamp is bijvoorbeeld een zeer gewaardeerde leerkracht op school.. Zo'n besluit komt de sfeer en de kwaliteit natuurlijk niet ten goede."

Zwijgplicht
De gevraagde openheid bleef uit. Tot frustratie van de oudergeleding van de mr, die op het schoolplein uiteraard ter verantwoording werd geroepen door andere ouders. Albert Potgieter, voormalig MR-lid: "Wij kregen als mr nauwelijks informatie van het bestuur of de bovenschools directeur. Zij benadrukten dat we een zwijgplicht hadden. Alles was vertrouwelijk en moest binnenskamers blijven, dat moesten we steeds beloven anders kregen we nog minder informatie. Maar dat maakte onze positie erg moeilijk. Je vertegenwoordigt de ouders op school, die hebben het recht om te weten wat er aan de hand is. Het was echt lastig: stond je op het schoolplein met allemaal ouders om je heen, alsof je een persconferentie gaf, maar we wisten zelf nauwelijks iets en we mochten niks zeggen.'' De onrust in het dorp was groot. Er ging een petitie rond, er waren emotionele bijeenkomsten met huilende ouders, er werd geprotesteerd in de raadszaal, en niemand kreeg een vinger achter de precieze gang van zaken. Achteraf zeggen de leden van de mr: "We zijn te fatsoenlijk geweest. Later hoorden we dat er in het reglement helemaal niks over een zwijgplicht staat. Dat hebben we ons onterecht aan laten leunen. We voelden ons -zeker in het begingeïntimideerd. Naar buiten toe werden we door het bestuur en de bovenschools directeur gepresenteerd als belangrijk overleg-orgaan maar de praktische uitvoering bleek heel anders. Later ging het beter, toen kregen we steun van de Vereniging voor Openbaar Onderwijs in de persoon van Erik van Oosterhout.''

Binnenskamers
Wat precies de aanleiding is geweest voor het ontslag van Klaas Molenlamp, blijft nog steeds binnenskamers. Duidelijk is dat er bij het bestuur van de gemeente Westerveld, waar Darp onder valt, al veel langer onvrede heerst over de manier waarop Klaas Molenkamp zich als manager van de school manifesteert. Als onderwijzer is hij uitstekend op zijn plek, bevestigt het nu uitgekomen onderzoeksrapport, 'een prima meester', maar als manager schiet hij tekort: 'zijn stijl van leiding geven (..) leidt tot tweespalt in het team'(..) er kunnen vraagtekens worden geplaatst bij zijn vaardigheden om mee te gaan in vernieuwingen op onderwijsgebied.' Dat vond het bevoegd gezag blijkbaar al langer, maar er werd nooit ingegrepen. Tot 7 december 2006.
De mr had ook wel eens gemerkt dat het niet helemaal lekker liep tussen het team en directeur Klaas Molenkamp, en tussen Molenkamp en het bestuur.
Berlinda de Boer: "In de ogen van Molenkamp schortte het aan de kwaliteit van sommige leerkrachten, waardoor hij te weinig delegeerde. We hebben wel eens een opmerking gemaakt dat hij zoveel werk naar zich toe trok. Maar we waren ook van mening dat het als mr onze taak niet is om daar actie op te ondernemen. En hij handelde uiteindelijk altijd in het belang van de kinderen, daar was geen twijfel over mogelijk.''
Voormalig mr-lid Arnoud Keddeman: "Klaas sprak vaak over 'mijn schooltje', dat vond ik bijvoorbeeld niet altijd prettig. Het is ónze school, Klaas, zei ik dan."

Bron van informatie
Molenkamp was altijd aanwezig bij de mr-vergaderingen. Hij kwam met adviezen, suggesties: 'positief' beoordeelde de oudergeleding die inbreng. "Hij was altijd een bron van informatie en wij hebben er als ouders nooit problemen mee gehad dat hij er bij was. We dachten er eerlijk gezegd nooit zo over na, we vonden het normaal. Maar de personeelsgeleding voelde zich geïntimideerd en onveilig door de permanente aanwezigheid van de directeur. Althans: dat zeiden ze achteraf.'' Hierover is de frustratie bij de oudergeleding groot: "Een aantal personeelsleden in de mr heeft ons nooit in vertrouwen genomen. Jammer, want anders hadden we er wat mee gekund."
Misschien hadden ze -in betere tijden- wat meer activiteiten buiten de mr-vergaderingen om moeten ondernemen, denkt Berlinda de Boer nu. Eens samen uit eten, een teambuildingsdag. "Met elkaar praten over wat voor visie je als mr-lid hebt. Dat was de communicatie zeker ten goede gekomen.'' Als mr zou je eigenlijk ook zelf af en toe afzonderlijk met het bestuur moeten overleggen, vindt ze. "Een slechte verstandhouding tussen directeur en bestuur moet de ontwikkelingen waar een mr mee te maken heeft, niet in de weg staan. Je bent als school afhankelijk van het bestuur en dus moet het contact goed wezen. Als we als mr twee keer per jaar even overlegd hadden met het bestuur zouden de lijnen korter zijn geweest en was er in dit traject mogelijk meer begrip voor elkaar geweest."

Competentie-onderzoek
Het ging écht mis toen Klaas Molenkamp een competentie-onderzoek wilde doorzetten naar de capaciteit van leerkrachten in zijn onderbouw, zegt de oudergeleding van de voormalige mr. De oudergeleding steunde dat idee: ze wisten dat een aanzienlijk aantal ouders van leerlingen vond dat het aan kwaliteit ontbrak bij sommige leerkrachten. Dat zorgde voor spanning tussen de personeelsgeleding en de directeur. Die werd helemaal duidelijk toen bovenschools directeur Gerrit Rotman een mr-vergadering bijwoonde: de geladen sfeer en leerkrachten die daarna bij hem kwamen klagen over de verhoudingen tussen directeur en personeel, deden hem besluiten een welbevindingsonderzoek uit te voeren onder de leerkrachten. De uitkomst daarvan leidde tot schorsing van de directeur. Op 7 december werd Klaas Molenkamp de toegang tot de school ontzegd. Pas op 8 december werden de leerlingen ingelicht door de algemeen directeur en pas daarna ging er een brief naar de ouders. De mr werd 7 december 's avonds pas ingelicht. Verkeerde volgorde, concludeert het onderzoeksrapport nu.
Daarna ging het nog meermalen mis in de communicatie tussen gemeente en mr, tussen algemeen directeur en mr, en tussen het bevoegd gezag en de dorpelingen. De mr voelde zich -terecht- niet serieus genomen en werd zelfs misleid, concludeert Een Stoet van Verliezers. Uit het rapport: "Er is wel veel óver Darp gesproken, maar te weinig mét Darp.''
Dat geldt in het bijzonder voor de communicatie met de mr, zeggen de onderzoekers. Die werd steeds pas achteraf geinformeerd, en kon zeker niet voldoen aan de adviserende taak die zij heeft omdat de gemeente verzuimde om advies te vragen. De mr werd onterecht niet serieus genomen, aldus het rapport. De onderzoekers zien dat als een van de oorzaken voor de escalatie van het conflict.

Beschadigd
Die conclusie voelt als erkenning voor de strijd van de afgelopen maanden, zegt de voormalige oudergeleding. Maar ze voelen zich allemaal beschadigd door de gebeurtenissen. "We gingen in de mr voor kwaliteit van het onderwijs. We hebben op vrijwillige basis onze hele ziel en zaligheid daar ingestopt. We hebben er een kater aan overgehouden. Die wordt gelukkig nu wel wat verzacht door het rapport van de onderzoekscommissie.'' Bij de eerstvolgende mr-vergadering zitten er allemaal nieuwe gezichten aan tafel. Op één na: Berlinda de Boer blijft. Het mr-werk blijft trekken. "Al hoop ik dat ik er het komend jaar geen dagtaak meer aan zal hebben."

Verschenen in Infomr 3/2007

Gepubliceerd 2012-12-01 12:00:00

Categorie

Deel dit artikel:

Gerelateerde artikelen

Cookie wetgeving

Online cookiepolicy
De Nederlandse Telecomwet schrijft sinds 5 juni 2012 voor dat de gebruiker van websites op de hoogte moet zijn van het plaatsen en uitlezen van cookies. Een cookie is een bestandje met een tekenreeks dat bij uw bezoek aan een website naar uw computer wordt gestuurd en waarmee uw computer bij een volgend bezoek wordt herkend.

Welke cookies gebruikt de AOb?
1. Google Analytics
De website www.aob.nl plaatst cookies die voortkomen uit het Google Analytics script dat op de website wordt ingeladen. Google Analytics is een hulpprogramma voor webstatistieken waarmee website-eigenaren inzicht kunnen krijgen in de manier waarop bezoekers omgaan met hun website. Door middel van Google Analytics proberen wij uw website bezoek zo gebruiksvriendelijk mogelijk te houden.

Meer informatie over cookies?
Op de volgende websites kunt u meer informatie over cookies vinden:
Consumentenbond: Wat zijn cookies?
Consumentenbond: Waarvoor dienen cookies?
Consumentenbond: Cookies verwijderen
Consumentenbond: Cookies uitschakelen
Deze site maakt gebruik van cookiesMeer informatieAccepteren