Rekenmodel: met beleid aan de slag via krimpscenario's

Een beetje vergrijzing, wat minder kinderen en schoolbesturen raken in rep en roer. Krimp van de bevolking zorgt eerst voor kleinere klassen maar daarna voor kleinere scholen, minder leerkrachten en het sluiten van gebouwen. Een medezeggenschapsraad die zelf wil narekenen hoe snel dat gaat, kan zich op internet storten op het onlangs vernieuwde scenariomodel voor het primair onderwijs.

Allereerst: bevolkingsprognoses kunnen er gruwelijk naast zitten. Zo voorspelden deskundigen zo'n tien jaar geleden nog een fraaie toekomst voor de projecten Meerstad en Blauwestad in Groningen. De meer dan tienduizend woningen op de tekentafel vonden veel te weinig afnemers en beide projecten liggen vrijwel stil. Andersom kan het ook: Amersfoort dacht de wijk Nieuwland te bouwen voor starters, maar de bewoners raakten zo enthousiast over hun nieuwe huis dat er snel veel meer kinderen kwamen dan de gemeente verwachtte. Opnieuw extra kosten voor de overheid en een hoop trammelant rond de bouw van extra lokalen.

"In de praktijk krijg je meestal geen dekkende prognose", weet AOb-trainer Reinout Jaarsma. "Maar het gaat ook niet om precieze aantallen. Je kunt beter de lijn uitzetten en dan beleid maken met het oog op de marges." Toch hebben vakbonden en werkgevers op www.scenariomodelpo.nl een instrument neergezet waarmee iedereen zijn eigen leerlingprognose kan mixen. De basisgegevens komen van landelijke experts: DUO levert leerlingentellingen en formatiedata, het CBS biedt de actuele bevolkingsgegevens en het Planbureau voor de leefomgeving tekent voor de bevolkingsprognose. Er zit rek in dit basismateriaal en dus mag iedereen op de site ermee manipuleren voor een gebied naar keuze. Zo kan een school zichzelf rijk rekenen door ervan uit te gaan dat er de komende jaren wachtlijsten blijven terwijl de concurrentie meer dan gemiddeld terugzakt in leerlingaantallen. Ook valt te berekenen hoeveel effect een extra financiële bijdrage van de gemeente of een andere weldoener heeft op de grootte van de formatie. Wanneer een mr-lid het rekenmodel in de vingers heeft, is dat een manier om te controleren hoe ernstig de aangekondigde krimp is en waar nog marges zitten.

"Maar laat je als mr niet meeslepen", waarschuwt trainer Jaarsma. "Blijf niet steken in de discussie over de exacte cijfers. Net als bij de begroting zijn dat gegevens aan de inkomstenkant. Als mr sta je voor de beleidskeuzes over de uitgaven. Het gaat erom wat de ontwikkeling van de bevolking betekent voor het beleid van de school. Accepteer in krimpgebieden dat het aantal leerlingen terugloopt en zoek dan uit wat er te kiezen valt."
Krimpende scholen zullen dikwijls samenwerking omarmen. Maar de ene samenwerking is de andere niet, zegt Jaarsma: "Je staat direct voor de vraag hoe en met wie. Je kunt bijvoorbeeld als openbare school regionale samenwerking opzoeken of juist in het dorp met de christelijke school iets opzetten. Er wordt ook gesproken over een landelijke coöperatie van kleine scholen. Daarbij blijf je dan wel een eenpitter in een klein gebied. En als je lokaal samenwerkt in een brede school, sta je voor de keuze of je de christelijke klassen rechts van de deur zet en de openbare links, of dat je echt integreert."

Ook de gevolgen van dit soort ingrepen zijn in te voeren in het vernieuwde scenariomodel primair onderwijs. Kan interessant zijn, vindt de AOb-trainer. "Gelukkig heeft elke mr wel iemand die geboeid is door cijfers. Maar laat zo'n model niet de overhand krijgen."

www.scenariomodelpo.nl

Verschenen in infomr 4/2013

Sleutelwoorden

Deel dit artikel:

Gerelateerde artikelen

Cookie wetgeving

Online cookiepolicy
De Nederlandse Telecomwet schrijft sinds 5 juni 2012 voor dat de gebruiker van websites op de hoogte moet zijn van het plaatsen en uitlezen van cookies. Een cookie is een bestandje met een tekenreeks dat bij uw bezoek aan een website naar uw computer wordt gestuurd en waarmee uw computer bij een volgend bezoek wordt herkend.

Welke cookies gebruikt de AOb?
1. Google Analytics
De website www.aob.nl plaatst cookies die voortkomen uit het Google Analytics script dat op de website wordt ingeladen. Google Analytics is een hulpprogramma voor webstatistieken waarmee website-eigenaren inzicht kunnen krijgen in de manier waarop bezoekers omgaan met hun website. Door middel van Google Analytics proberen wij uw website bezoek zo gebruiksvriendelijk mogelijk te houden.

Meer informatie over cookies?
Op de volgende websites kunt u meer informatie over cookies vinden:
Consumentenbond: Wat zijn cookies?
Consumentenbond: Waarvoor dienen cookies?
Consumentenbond: Cookies verwijderen
Consumentenbond: Cookies uitschakelen
Deze site maakt gebruik van cookiesMeer informatieAccepteren