Elly Lodewijkx: Meer autonomie op schoolniveau

Haar basisschool krijgt meer autonomie door de invoering van passend onderwijs, merkt Elly Lodewijkx. Ze zit in de personeelsgeleding van de mr op de Dreefschool in Haarlem centrum en is lid van de ondersteuningsplanraad van samenwerkingsverband Zuid Kennemerland.

Elly Lodewijkx staat voor groep 3. Haar school hoort bij samenwerkingsverband po 2704 (Zuid-Kennemerland). Dat swv is één van de drie voorlopers, waar passend onderwijs al is ingevoerd. Merkt ze al verschil? Elly heeft het gevoel dat de school meer autonomie krijgt, zegt ze. De beslissingsbevoegdheden en ruimte om keuzes te maken, liggen duidelijk lager in de organisatie dan voorheen.
"We kunnen zelf meer invullen en keuzes maken. En dat hebben we om te beginnen in een vroeg stadium al gedaan door als team actief mee te denken over wat er in ons ondersteuningsprofiel moest komen te staan."
De Dreefschool omschrijft ze als een prettige, traditionele en witte school. "We leggen de lat hoog, bijvoorbeeld als je het over de cito-normen hebt." De invoering van passend onderwijs betekende voor haar als leerkracht ondermeer dat ze nu met groepsplannen werkt in plaats van met individuele handelingsplannen. "In elke groep werk je op drie niveaus: basis, breedte en diepte."
En als kinderen dat niet aankunnen? "Als je kinderen door gaat verwijzen naar andere scholen, kost je dat als school geld. Dat vind ik goed verdedigbaar: als je als professionals op een school de beslissingen neemt, hoort daar ook de financiële verantwoordelijkheid bij. Je kunt in plaats van door te verwijzen ook expertise van buitenaf in roepen, dat is goedkoper. Dan kun je misschien de klassen verkleinen. Als school beslis je meer over je eigen school."
Swv Zuid-Kennemerland heeft als uitgangspunt dat elke po-school de populatie van de eigen wijk aan moet kunnen: 'We moeten niet in (tijdelijke) uitplaatsingen denken, maar nagaan: wat kunnen wij doen als regulier onderwijs om een kind binnen te houden?' Lodewijkx herkent dit uitgangspunt in de praktijk: "Ik merk het verschil. Zeker als er een probleem is met een kind. Er is minder bureaucratie, het gaat veel sneller. We hebben op onze school nu te maken met een leerling die 'niet leerbaar' lijkt. De instructie kan ze niet aan, het lukt allemaal niet. Ik was in het verleden ib-er, ik weet hoeveel tijd alles kostte als je bijvoorbeeld een observatie wilde. Een berg documenten verzamelen en als er ook maar één handtekening of iets ontbrak, kreeg je alles weer terug. Ook het aanvragen van een rugzakje duurde behoorlijk lang. Dat was echt niet in het belang van het kind."
En nu? "Ik heb na overleg met de ouders een mail gestuurd naar de onderwijsconsulent en zij gaat regelen dat er een paar observaties komen van iemand van een so of sbo-school uit ons swv. Dat kan al snel en ik denk dat we dan ook direct tips krijgen van: probeer dit of dat eens." Eén ding is er niet veranderd, merkt ze helaas ook: "Het gaat al heel snel weer over de vraag: wie gaat het betalen?"

Eigen wijk
In het ondersteuningsplan van dit swv is vastgesteld dat als het niet lukt om op een reguliere school passend onderwijs te organiseren, er een tijdelijke oplossing moet komen. Die draait om de vraag: wat heeft dit kind nodig gedurende welke periode, omweer terug te kunnen naar zijn of haar oorspronkelijke school. Uitgangspunt blijft dat elke po-school de kinderen uit de eigen wijk op moet kunnen vangen. Het beschikbare ondersteuningsbudget is daarom verdeeld over alle basisscholen, wat neerkomt op € 105 per leerling. Besturen mogen zelf beslissen of ze scholen hierin helemaal vrij laten, of bijvoorbeeld gezamenlijke ib-uren inkopen. Welke oplossing er tijdelijk komt, bepaalt de 'triade'; een driehoeksoverleg waarin oude school, ouders en de tijdelijke 'voorziening' met elkaar overleggen.
Het is mooi dat school en ouders in deze werkwijze de ruimte krijgen om keuzes te maken, maar het levert soms ook problemen op. Bijvoorbeeld als een leerling tijdelijk op een sbo-school wordt geplaatst en na enige tijd terug zou kunnen naar het reguliere onderwijs. Het komt voor dat ouders daar niets voor voelen, omdat hun kind volgens hen 'tot rust komt' op het sbo. Aangezien de verwijzer betaalt, zou voor de oude school terugplaatsing financieel aantrekkelijker zijn dan definitieve overplaatsing. Maar door zo te redeneren ga je voorbij aan de uitgangspunten van passend onderwijs, vindt deze opr.

Crisisopvang
Dat komt in deze vergadering als mogelijk knelpunt van de gekozen werkwijze naar voren. Een ouderlid: "Het speciaal onderwijs moet geen crisisopvang of een garage zijn, waar even wordt gesleuteld. Die tijdelijkheid zorgt volgens mij voor onrust. Het speciaal onderwijs is er niet ten dienste van het gewone onderwijs, dat is er voor het kind." De spanning tussen de financieringsbron en het zelfstandig bestaansrecht van het speciaal onderwijs is al vaker langs gekomen in de opr-vergaderingen, zegt Elly. "Die tijdelijkheid die in het ondersteuningsplan staat, dat heeft nogal wat consequenties. Daar zijn we als opr duidelijk nog niet uit." Goede communicatie tussen school en ouders is in elk geval van groot belang en het swv kan daar wellicht ook nog een rol in spelen, vindt de opr.
Wat gaat er gebeuren met het sbo in deze regio? Dat zal krimpen, de doelgroep wordt zwaarder, ontwikkelingen om in de gaten te houden. Een personeelslid weet dat '80 procent' van de leerlingen' na een tijdelijke uitplaatsing niet terugkeert naar de oude school. De positie van het speciaal onderwijs staat onder druk, vinden de ouders in deze opr. Eén lid heeft een knipsel uit de NRC meegenomen, van december vorig jaar: "Hierin zegt de staatssecretaris dat regulier onderwijs altijd betere kansen biedt dat het speciaal onderwijs. Ik vind dat heel naar. Krenkend voor het personeel en verwarrend voor ouders." Een ouderlid: "Als mondige ouder in zo'n triade kun je meepraten. Maar hoe moet het met minder mondige ouders? Hoe kunnen die de zorg opeisen waar hun kind recht op heeft? Het lijkt toch nogal budget-gedreven, terwijl passend onderwijs geborgd moet zijn voor ieder kind."
Bovendien: als een school veel moet doorverwijzen verdwijnt er ook veel zorgbudget uit de school. Hoe waarborg je dan de kwaliteit voor de andere kinderen? Heeft het swv nog extra geld? En, merkt een volgende ouder op: "Mijn kind gaat straks naar het vo. Vroeger ging de rugzak mee, maar nu? Er is in het ondersteuningsplan sprake van een 'warme overdracht', maar wat moet ik me daar bij voorstellen?"

Niet waterdicht
Het ondersteuningsplan is nog niet vastgesteld en het gaat ook niet lukken om dat helemaal waterdicht te krijgen, voorziet de opr. "Gelukkig hebben we afgesproken om het elk jaar opnieuw vast te stellen." De eerste paar vergaderingen waren ze vooral gefocusd op de reglementen en procedures, realiseren ze zich. "Nu pas gaat het over de essentie."
In hoeverre is het ondersteuningsplan in deze vorm eigenlijk van betekenis voor ouders, wil de voorzitter weten. "Als ouder wil je weten: hoe verloopt zo'n traject, welke mogelijkheden zijn er voor mijn kind, welke stappen kun je volgen, wie bepaalt en wie betaalt en waar kan ik met vragen en klachten terecht. Dat staat hier niet in." Er moet een publieksvriendelijke folder komen waarin die vragen worden beantwoord, vindt de opr. Die is er al, weet iemand. Maar waar? En hoe komen ouders erachter dat die bestaat?
"We moeten die folder opsporen, ernaar verwijzen via affiches en mr-websites, hij moet op scholen liggen." Voor ouders in deze regio is 'het onderwijsloket' van groot belang. Daar kunnen ze met vragen terecht. "Maar veel ouders kennen dat niet".
Deze opr-vergadering zijn er drie toehoor-ders, mr-leden uit de personeelsgeleding en een mr-lid uit de oudergeleding van basisscholen die niet rechtstreeks een afvaardiging hebben in de opr. Hun mr ontvangt regelmatig een nieuwsbrief van de opr, met tips en de stand van zaken en verwijzingen naar de website van het swv en de blogs die daar op staan. Ook nodigde de opr mr-leden van scholen actief uit om ervaringen te delen met de opr. Daarom zitten ze hier. Niet met een concrete vraag, maar om te horen wat er wordt besproken en daar weer verslag van te doen in hun mr. Uit de nieuwsbrief van de opr: "U bent van harte welkom. Indien u mee wilt discussiëren geeft u dan vantevoren aan wat het onderwerp is en wat uw vragen aan de opr zijn via ons mailadres: opr@po-zk.nl."

Communicatie met zo'n zeer brede achterban (86 scholen, 23 besturen, 21.000 leerlingen in Haarlem en omstreken) is noodzakelijk en staat hier zichtbaar hoog op de agenda: "Zij kunnen zien wat er op de scholen gebeurt met het zorggeld en of de invoering van passend onderwijs lukt."


Tips van Elly Lodewijkx:

1. Plan elke vergadering een casus: zo kun je toetsen of het ondersteuningsplan op schoolniveau goed werkt.
2. Maak de opr niet te groot. Zorg dat je vertegenwoordigers van beide geledingen hebt namens de kleine scholen en eenpitters, de grote besturen en het speciaal onderwijs. - 2. Een kleine opr kan slagvaardig zijn, maar vergt wel goede communicatie met de achterban: 'er is haal- en brengplicht'.
3. Zorg dat je als opr goed bereikbaar bent: maak een eigen mailadres aan, wees zichtbaar op de site van het samenwerkingsverband. 

 

Verschenen in infomr 1/2014

Categorie

Deel dit artikel:

Gerelateerde artikelen

Cookie wetgeving

Online cookiepolicy
De Nederlandse Telecomwet schrijft sinds 5 juni 2012 voor dat de gebruiker van websites op de hoogte moet zijn van het plaatsen en uitlezen van cookies. Een cookie is een bestandje met een tekenreeks dat bij uw bezoek aan een website naar uw computer wordt gestuurd en waarmee uw computer bij een volgend bezoek wordt herkend.

Welke cookies gebruikt de AOb?
1. Google Analytics
De website www.aob.nl plaatst cookies die voortkomen uit het Google Analytics script dat op de website wordt ingeladen. Google Analytics is een hulpprogramma voor webstatistieken waarmee website-eigenaren inzicht kunnen krijgen in de manier waarop bezoekers omgaan met hun website. Door middel van Google Analytics proberen wij uw website bezoek zo gebruiksvriendelijk mogelijk te houden.

Meer informatie over cookies?
Op de volgende websites kunt u meer informatie over cookies vinden:
Consumentenbond: Wat zijn cookies?
Consumentenbond: Waarvoor dienen cookies?
Consumentenbond: Cookies verwijderen
Consumentenbond: Cookies uitschakelen
Deze site maakt gebruik van cookiesMeer informatieAccepteren