Jeffrey van Hattum: Productieve chaos in de leerlingenraad

De Gooise Praktijkschool in Hilversum heeft sinds 2008 een actieve leerlingenraad. Jeffrey van Hattum, 37 jaar en docent algemeen vormende vakken, zit in de personeelsgeleding van de mr en begeleidt de vergaderingen van de leerlingen.

Bradley voelt zich 'gefuckt', zegt hij meteen bij aanvang van de vergadering. De laatste paar bijeenkomsten was híj de voorzitter van de leerlingenraad, maar nu leidt Ali de vergadering. "Jij bent er nooit en als je er dan een keer wél bent ben jij ineens de voorzitter." Ali blijft stoïcijns onder de luidkeels geuite verontwaardiging van Bradley, die nog een paar keer zal opborrelen tijdens deze bijeenkomst.

Tuitende oren

De vergaderingen van de leerlingenraad bezorgen hem wel 'tuitende oren', zegt Jeffrey van Hattum, maar het is een vrolijke en levendige bijeenkomst - zeker als je de leerlingenraad vergelijkt met een reguliere mr-vergadering. Werkelijk iedereen trekt hier z'n mond open
en er heerst een open sfeer. Complimenten gaan over en weer, kritiek ook. En er wordt niks opgespaard, alles komt meteen op tafel.
De Gooise Praktijkschool is een vorm van voortgezet onderwijs voor leerlingen tussen de 12 en 18 jaar, die voor hun inschrijving een beschikking hebben. De school wil hen voorbereiden op zelfstandig functioneren in de maatschappij. Het schoolplan zegt hierover: "Het onderwijs is daarom sterk gericht op gaan werken, maar ook op actief burgerschap, zelfstandig wonen en vrijetijdsbesteding." Na het praktijkonderwijs, waarbij veel stages horen, kunnen leerlingen aan de slag op de reguliere arbeidsmarkt of bij een sociale werkvoorziening. Afhankelijk van interesse en capaciteiten kunnen ze ook verder leren op een beroepsopleiding, bijvoorbeeld op het ROC.

Samen verantwoordelijk

Het fenomeen leerlingenraad sluit perfect aan bij de ideeën van het praktijkonderwijs, vindt Jeffrey van Hattum. 'Zijn' school is één van de weinige praktijkscholen waar leerlingen in de mr zitten en daar zijn ze terecht trots op in Hilversum. Het gaat om leren, loopbaan en burgerschap, maar ook samen verantwoordelijkheid dragen voor ontwikkelingen en de sfeer in en rondom de school. Anderhalf uur lang zijn vooral de leerlingen zelf aan het woord. Ze corrigeren elkaar en houden elkaar bij de les: "Jij bent de voorzitter, zeg dat we verder gaan." Eén van de leerlingen maakt de notulen. Jeffrey stuurt relaxed van afstand. "Oké, dus als we het samenvatten dan..." En: "Je wilt dus meer meisjes op school. Zullen we dat omschrijven als een ander aannamebeleid?" Zo bewaakt hij de voortgang en de grote lijn. De onderwerpen die aan bod komen zijn praktisch, en iedereen kan erover meepraten. Zo heeft Indi gezien dat leerlingen 'shisha-pennen' roken op het schoolplein. Wat vinden we daar als leerlingenraad van, wil hij weten? Er is anti-rookbeleid op school, mag dit dan wel?

Er blijken ervaringsdeskundigen in de raad te zitten, die snel uit de doeken doen hoe het zit met verschillende smaakjes en nicotine. "Dus het is slecht voor je gezondheid? Dan mag het niet op school." Er wordt snel een standpunt ingenomen over smartphone-gebruik in de klas: "Je mag wel muziek luisteren maar niet whatsappen." De stoelen in de kantine zijn keihard: "Daar moeten eigenlijk kussens op. Die kunnen we zelf maken."

Speerpunten

Het rondje 'wat willen we als leerlingenraad tot speerpunt maken volgend jaar', levert veel creatieve ideeën op, van een 'Connexxion-bus om ons naar school te brengen en te halen', een snoepautomaat en een fruitautomaat, een fitnessruimte en prullenbakjes op de wc's. Die afvalbakjes blijken er wel te zijn op de damestoiletten, ontdekken ze ineens, maar bij de jongens niet. "Er wordt nu rotzooi in gegooid en dan raakt alles verstopt."

Zonnepanelen, zou dat wat zijn? Zéker wel, vindt Bradley. "Daar maak je echt vet winst op." Maar dan zijn wij allang van school, weet een ander. "Nou ja, dan denken ze nog eens aan ons, wat voor goede dingen we hebben gedaan." Nog een punt: "Dat we in de grote pauze van het plein af mogen, dan kunnen we naar de Appie en Turkse pizza halen."

Chocolademelk

Hoe chaotisch de vergadering ook verloopt, het is ontzettend leuk om te zien hoe betrokken de leerlingen zijn. Zelf vinden ze het allemaal 'fantastisch' om in de raad te zitten. Vanwege de chocolademelk, vanwege het feit dat de vergaderingen tijdens andere lessen plaatsvinden, maar zeker ook "omdat je kan zorgen dat de school beter wordt. Je kan hier vertellen hoe het zit en plannen bedenken." En ze leren er ook nog eens hartstikke veel, vinden ze.

Twee leden van de leerlingenraad zitten ook in de mr, en ze zijn trouw aanwezig op de vergaderingen. Natuurlijk 'stuurt' Jeffrey hier en daar, beaamt hij. Zo werd het idee om wat met zonnepanelen te gaan doen tijdens de leerlingenraad onopvallend door hem in de discussie gebracht. Het viel in vruchtbare aarde en werd onmiddellijk geestdriftig gesteund door een aantal leerlingen. De wens om zonnepanelen op het platte schooldak te plaatsen is in de mr al eens aan de orde gekomen, onthult Jeffrey zijn tactiek. "Nu hebben de leerlingen het ook als speerpunt aangemerkt en zo ziet de leerlingenraad snel resultaat van hun inzet."

Die koppeling via de pmr en de mr is erg belangrijk, vindt hij zelf. Zo kan de leerlingenraad zich met actuele kwesties bezig houden en blijft de mr ook goed op de hoogte van wat er onder leerlingen speelt. Hij vindt het mooi om op deze manier deel uit te maken van de leerlingenraad, zegt de docent. "We staan met z'n allen voor onze school. Personeel en leerlingen samen. Zonder leerlingen héb je niet eens een school, zij zijn mijn core-business, het moet echt om hen draaien tijdens zo'n vergadering. Soms grijp ik misschien wat te laat in, maar je moet ook niet te vroeg corrigeren en sturen, dat is natuurlijk helemaal niet de bedoeling."

De vergaderingen van alle geledingen zijn hier in een cyclus goed op elkaar afgestemd: de personeelsgeleding vergadert eerst met de directie: een meningsvormende vergadering. Daarna vergadert de pmr alleen, met dezelfde agenda, maar nu over instemming en/of advies. Dan vergadert de voltallige mr.

Leerlingprognoses

Jeffrey kan even een half uur op adem komen voordat hij deze middag weer aanschuift bij de pmr. Dit keer ligt het jaarplan op tafel. Er wordt goed gekeken naar alle cijfers: de leerlingprognoses zijn erg rooskleurig, maar baren de pmr ook zorgen. De school is gebouwd op minder leerlingen. "Hier staat: kleine schommelingen in leerlingenaantal kunnen alleen worden opgevangen binnen de geplande groepen. Daar zit de crux. Hoe voorkom je dat je te volle klassen krijgt?"

Op stage

Gaat de directie ervan uit dat een deel van de leerlingen steeds op stage is, oppert de voorzitter? Dat lijkt de pmr niet erg handig. "Als er geen stages zijn, heb je ze allemaal wél in een te klein lokaal.'
De zinsnede 'de kwaliteit van ons onderwijs' keert steeds terug tijdens de gesprekken. "Na de visitatie van 2013 is er een lijst met verbeterpunten gemaakt, die zie ik hier niet terug. Er wordt wat mee gedaan, dat moet dan ook in het jaarverslag terugkomen. En de begroting die erachter zit." De pmr wil weten hoe de cijfers tot stand komen, welke ideeën erachter zitten, hoe dingen in de praktijk uit zullen werken. "Leerkrachten, leerlingen en ouders moeten weten waar ze aan toe zijn. We hebben echt meer toelichting nodig."

Tips van de Gooise Praktijkschool

  1. Koppel de vergadering van de leerlingenraad duidelijk aan de pmr, zorg voor goede begeleiding.
  2. Laat merken dat er wat met de inbreng van leerlingen wordt gedaan.
  3. Neem leerlingen serieus, ook al zijn hun voorstellen niet altijd haalbaar.
  4. Overleggen mag leuk zijn!

Verschenen in infomr 2/2014

Categorie

Sleutelwoorden

Deel dit artikel:

Gerelateerde artikelen

Cookie wetgeving

Online cookiepolicy
De Nederlandse Telecomwet schrijft sinds 5 juni 2012 voor dat de gebruiker van websites op de hoogte moet zijn van het plaatsen en uitlezen van cookies. Een cookie is een bestandje met een tekenreeks dat bij uw bezoek aan een website naar uw computer wordt gestuurd en waarmee uw computer bij een volgend bezoek wordt herkend.

Welke cookies gebruikt de AOb?
1. Google Analytics
De website www.aob.nl plaatst cookies die voortkomen uit het Google Analytics script dat op de website wordt ingeladen. Google Analytics is een hulpprogramma voor webstatistieken waarmee website-eigenaren inzicht kunnen krijgen in de manier waarop bezoekers omgaan met hun website. Door middel van Google Analytics proberen wij uw website bezoek zo gebruiksvriendelijk mogelijk te houden.

Meer informatie over cookies?
Op de volgende websites kunt u meer informatie over cookies vinden:
Consumentenbond: Wat zijn cookies?
Consumentenbond: Waarvoor dienen cookies?
Consumentenbond: Cookies verwijderen
Consumentenbond: Cookies uitschakelen
Deze site maakt gebruik van cookiesMeer informatieAccepteren