'Ga alsjeblieft naar de cursus transitieplan, zei onze rector'

Omdat de nieuwe cao voor het voortgezet onderwijs het hele bouwwerk van taakbeleid, onderwijstijd, lessentabel, jaarroosters en professionele ontwikkeling overhoop gooit, moeten alle scholen in het voortgezet onderwijs een transitieplan opstellen. “Maar er verandert voor ons niets”, krijgen sommige mr-leden van hun directie te horen als ze dit aan de orde stellen. Onjuist, zegt AOb-trainer Reinout Jaarsma tijdens een van de eerste mr-trainingen over dit nieuwe fenomeen.

Alleen het woord transitieplan al werkt als een magneet, ontdekte de vakbond toen de inschrijving voor de eerste cursus werd opengesteld. Binnen enkele dagen waren alle plaatsen volgeboekt, een tweede sessie raakte net zo snel uitverkocht en ook de ijlings geplande extra sessies in januari verheugen zich in grote belangstelling.
Waarom? De nieuwe cao belooft iets te doen tegen de hoog opgelopen werkdruk en daarbij doet het transitieplan dienst als breekijzer. Mr-leden zien elke dag hoe hun collega's zich staande moeten houden in een zee van werk en als de kans bestaat om daar iets tegen te ondernemen, moet je de gelegenheid grijpen. Infomr schoof op 18 november bij een cursus met 25 gretige mr-leden en noteerde enkele punten die op veel scholen ter discussie kunnen komen.

Vragenlijst

 

1. Dat kan bij ons niet

Deze tegenwerping van de overlegpartner snijdt geen hout. De afspraken in de cao zijn ook ondertekend door de vo-raad en gelden dus voor alle scholen, groot of klein. Alleen als de school in grote problemen verkeert, kan die tijdelijk om ontheffing van cao-verplichtingen vragen. In alle andere gevallen is de cao net zo'n sterke regel als de afspraak om rechts te houden in het verkeer.

 

2. We weten nog niet goed wat er moet gebeuren

Dat kan kloppen, want aan de kant van de werkgevers is nog weinig informatie over alles rond het transitieplan te vinden. Eén van de cursusdeelnemers: "Onze rector zei: ga alsjeblieft naar die cursus en neem de spullen mee zodat wij er ook wat van op kunnen steken." De medezeggenschapsraad die zich goed informeert, heeft voorlopig een informatievoorsprong.

 

3. Er verandert eigenlijk niets bij ons

Onwaarschijnlijk: doordat de wetgever 40 uren maatwerk heeft geschrapt uit het verplichte aanbod voor alle leerlingen, komt er op alle scholen 40 klokuren tijd vrij die nog steeds wordt betaald, maar niet meer hoeft te worden aangeboden als onderwijs. Grof gerekend gaat het om een budget van 2 procent van de lesuren die opnieuw zijn in te delen, met het voorschrift om daarmee iets te doen tegen werkdruk. De medezeggenschapsraad hoeft alleen maar de vraag te stellen wat de school met al die uren gaat doen. Blijkt de werkgever nog steeds van plan helemaal niets te veranderen, dan moet dat gemotiveerd in een transitieplan staan. Zo goed gemotiveerd dat de mr instemt.

 

4. Waar beginnen we?

Reken uit welk urenbudget er vrij komt. Bespreek wat er op school valt onder het begrip onderwijstijd voor leerlingen en welke activiteiten lesuren voor de docent zijn. Voer de discussie over de verhouding tussen lessen en begeleiding, maar let op dat er geen afspraken met een open einde ontstaan. Zijn de uren op, dan moet de leerkracht kunnen stoppen. Houd de afspraken over het taakbeleid tegen het licht, de opslagfactor en het aantal lesweken in het rooster. Bekijk de klassengrootte en de mogelijkheden om de werkdruk aan te pakken. Vergeet niet om ouders en leerlingen te polsen als het gaat over de activiteiten die in de schoolgids vermeld staan als onderwijstijd. De professionals kunnen daar mooie afspraken over maken, maar de geleding van ouders en leerlingen heeft op dit onderdeel instemmingsrecht en zal dus overtuigd moeten worden.

 

5. De school komt al amper rond met het huidige budget

Als het niet lukt om met de beschikbare financiering het onderwijs goed te organiseren, kunnen er een aantal problemen spelen. Te dure huisvesting, te veel management en overhead, maar ook een te groot aanbod van vakken en onderwijsrichtingen. Lessen in de Chinese taal staan leuk in de schoolgids, maar als er per klas nog geen tien leerlingen gebruik van maken, dan zijn dat hele dure uren. AOb-trainer Reinout Jaarsma: "Het taakbeleid kan niet jaar in, jaar uit het sluitstuk zijn van de begroting. In zo'n situatie helpt het niet als je iedereen een schepje erbovenop laat doen. Maak een toekomstbeeld waarin staat wat de school kan aanbieden en hoe dat wordt georganiseerd." 

6. Hoe krijgen we de klassengrootte omlaag?

De school kan een deel van de vrijkomende uren inzetten om de klassen te verkleinen. Let daarbij niet alleen op de afspraak over het maximale aantal leerlingen, maar kijk ook wat er nu gebeurt met kleine groepen voor specifieke vakken. Wiskunde C bijvoorbeeld, specifiek voor leerlingen met het profiel Cultuur en Maatschappij, heeft dikwijls niet meer dan tien leerlingen per jaarlaag. Het vak schrappen is geen optie, maar met slim combineren valt mogelijk wel wat te winnen.

7. Er komen collega's in de knel

Een andere inzet van personeel betekent altijd een lastige discussie. Jaarsma: "Kruip niet in de loopgraven met je zakjapanner erbij. Er zijn scholen die nog werken met taakbeleid uit 2004. Dat moet nu echt anders en dus zul je er dit voorjaar over moeten praten. Wat je als mr ook doet, praat alleen over beleid en niet over individueel maatwerk. Het transitieplan heeft geen gevolgen voor de individuele rechtspositie."

8. Hoe krijgen we grip op de werkdruk?

De regels van het taakbeleid kunnen niet alles oplossen, werkdruk is ook een individuele ervaring. Laat bijvoorbeeld een tevredenheidsonderzoek uitvoeren om hier grip op te krijgen, zodat de mr en de overlegpartner weten wat de leerkrachten ervaren als werkdruk. Daarna ga je in overleg om oplossingen te zoeken.

9. Als we over taakbeleid beginnen, komt er wel erg veel ter discussie

Om ingewikkelde gesprekken in goede banen te leiden, kan de mr het taakbeleid verdelen in compartimenten. Dan zijn er bijvoorbeeld uren voor het primaire proces, voor deskundigheidsbevordering, voor algemene schooltaken en voor schoolspecifieke taken. Wanneer er overeenstemming is over de verdeling, kunnen de mr en de overlegpartner redelijkerwijs schuiven met de deeltaken binnen die vier compartimenten zonder alles overhoop te gooien.


Gepubliceerd 2014-11-19 13:35:00

Categorie

Deel dit artikel:

Gerelateerde artikelen

Cookie wetgeving

Online cookiepolicy
De Nederlandse Telecomwet schrijft sinds 5 juni 2012 voor dat de gebruiker van websites op de hoogte moet zijn van het plaatsen en uitlezen van cookies. Een cookie is een bestandje met een tekenreeks dat bij uw bezoek aan een website naar uw computer wordt gestuurd en waarmee uw computer bij een volgend bezoek wordt herkend.

Welke cookies gebruikt de AOb?
1. Google Analytics
De website www.aob.nl plaatst cookies die voortkomen uit het Google Analytics script dat op de website wordt ingeladen. Google Analytics is een hulpprogramma voor webstatistieken waarmee website-eigenaren inzicht kunnen krijgen in de manier waarop bezoekers omgaan met hun website. Door middel van Google Analytics proberen wij uw website bezoek zo gebruiksvriendelijk mogelijk te houden.

Meer informatie over cookies?
Op de volgende websites kunt u meer informatie over cookies vinden:
Consumentenbond: Wat zijn cookies?
Consumentenbond: Waarvoor dienen cookies?
Consumentenbond: Cookies verwijderen
Consumentenbond: Cookies uitschakelen
Deze site maakt gebruik van cookiesMeer informatieAccepteren