Jetty Zeilstra: 'De school is belangrijk in het raderwerk'

Toen Jetty Zeilstra ruim zes jaar geleden de vraag kreeg of ze als ouder in de mr van basisschool Mids de Marren wilde dacht ze: waarom niet? Haar oudste kind zat net in groep 1 van de enige basisschool in het Friese dorp Gaastmeer en ze voelt zich betrokken bij alles wat er in en om het dorp gebeurt. Zeilstra: “Het werk voor de mr stelde niet zoveel voor, kreeg ik te horen, de gewone dingen. Het was de eerste tijd ook best rustig.”
Daar kwam snel verandering in. Inmiddels moest de mr twee keer bij de geschillencommissie WMS langs omdat het schoolbestuur een zaak aan had gespannen, stond de oudergeleding bij de ondernemingskamer in het Paleis van Justitie in Amsterdam en gaat er héél erg veel tijd zitten in het mr-werk. De raad krijgt veel ondersteuning van diverse externe adviseurs, er is een advocaat, maar toch, zegt Zeilstra: "Het is best zwaar, naast je werk en je gezin, we hebben hier een bedrijf. Soms zet ik de computer aan 's avonds en dan denk ik: wat zal er nú weer op de mail staan."

De skoalle

Alle inspanningen draaien maar om één ding: de skoalle moat bliuwe, zoals het in het Fries heet. "Mids de Marren is altijd een kleine school geweest", zegt Betty Wiegersma, die sinds ruim anderhalf jaar samen met Jetty de oudergeleding vormt. Gaastmeer telt zo'n 300 inwoners en ligt, zoals de naam van de school aangeeft, tussen de meren. "Je kan hier maar twee kanten op. De rest grenst aan water." Dat betekent dat kinderen die hemelsbreed misschien dichtbij wonen, soms voor een andere school kiezen omdat ze afhankelijk zijn van een pontje om Gaastmeer snel te bereiken, en de pontjes varen alleen in de zomermaanden. De school is klein, het dorp is klein en ligt geïsoleerd en dat is altijd zo geweest. Maar er is sprake van een hechte gemeenschap, omschrijven de beide moeders. "Alles is hier met elkaar ver.weven. De school speelt daar een grote rol in. Net zoals de kerk, het dorpscentrum, de winkel, het restaurant. Er gebeurt veel samen. Iedereen kent elkaar, de lijntjes zijn kort."

Minister op bezoek

In 2010 zakte de school onder de opheffingsnorm van 23 leerlingen. Het hele dorp kwam in actie om Mids de Marren te behouden. Er ging een brief naar Den Haag en in februari 2011 kwam de toenmalige minister Van Bijsterveldt zelf naar Gaastmeer om te vertellen dat Mids de Marren de eerste school was die onder een nieuwe wet viel. In sommige gevallen behielden scholen toch hun bekostiging, ook al zat het leerlingenaantal onder de opheffingsnorm. Dat hing samen met kwaliteit, ligging en toekomstperspectief. "Het is belangrijk dat leerlingen in hun eigen buurt of dorp op school kunnen blijven", aldus de minister destijds. "Dat is tevens goed voor de leefbaarheid van het platteland en de krimpregio's." De kinderen liepen met feestmutsen en potten en pannen door het dorp. "Er was bovendien sprake van groei, iedereen opgelucht."
Vlak voor de zomervakantie in 2012 werd de mr van Mids de Marren met spoed bijeengeroepen door het overkoepelende schoolbestuur, Palludara. Jetty: "We wisten absoluut niet waar het over zou gaan. En toen we daar zaten kregen we te horen dat onze school zou sluiten en dat we gingen fuseren met de school in Oudega, 5 kilometer verderop. Twee dagen later werden de ouders ook geïnformeerd. We waren boos, overdonderd. We wisten van niks. Er was geen inspraak, geen overleg, er was volgens Palludara geen andere optie dan deze. Een jaar eerder waren we zo blij met het besluit van de minister, eigenlijk zit je nog in die euforie, en dan komt je eigen schoolbestuur met zo'n mededeling: bam. Het was erg emotioneel allemaal. Het maakt natuurlijk ook uit hóe je iets brengt, of je een probleem voor wilt leggen, of mensen zo voor het blok zet."

Vechten voor je belangen

Gaan we proberen om de school voor het dorp te behouden, was vervolgens de centrale vraag die alle inwoners kregen voorgelegd. "Palludara hield een mooi verhaal over de voordelen van de fusie, maar voor ons dorp was het helemaal niet mooi. Dat voelde voor ons heel anders. Het betekende sluiting van de school. Wij zijn hier gewend om elkaar te helpen, dingen samen te doen, er is veel betrokkenheid. In een stad worden dingen soms voor je geregeld, in een klein dorp vecht je zelf voor je belangen. Dorpsgenoten hebben jaren terug het dorpshuis zelf verbouwd: nu organiseren alle verenigingen daar hun activiteiten en de dorpswinkel zit er ook. Je doet het hier samen. Zo vecht je ook samen voor de school." Dat is waar het om draait, zeggen de beide ouders. "We willen als dórp onze school behouden. We hebben niets tegen Oudega of de school daar. We willen als het kan binnen Palludara blijven. Maar we willen onze skoalle in Gaastmeer open houden."
Onderzoeken die de kwaliteit van kleine scholen ter discussie stellen, onderzoeken waaruit blijkt dat de leefbaarheid van een dorp niet 1op 1 samenvalt met de aanwezigheid van een basisschool: ze reageren er met Friese nuchterheid op. Betty: "Elk onderzoek kun je weerleggen met een ander onderzoek. De kwaliteit is op orde nu. Elke school heeft weleens een mindere periode. In kleine groepen krijgen kinderen meer aandacht. Elk dorp is bovendien anders en heeft een eigen cultuur. Het gaat ook om de ligging van een dorp ten opzichte van andere kernen. Deze school is belangrijk voor Gaastmeer."
Zoals het nu functioneert in Gaastmeer, loopt het goed, zeggen ze allebei. De kinderen die bij elkaar op school zitten, spelen in Gaastmeer ook voor en na schooltijd met elkaar. Dat zorgt voor levendigheid. "Kinderen uit Gaastmeer die in een ander dorp naar school gaan, blijven ook vaak in dat andere dorp spelen." Ouders komen voor of na het ophalen van de kinderen langs de winkel en doen er even een boodschap, ouders springen bij als er wat geklust moet worden rondom het schoolgebouw, kinderen krijgen kookles in het restaurant, er zijn vieringen in de dorpskerk, de school is een belangrijk radertje in het geheel. De impact van de school op het dorpsleven is in hun geval niet te onderschatten, denken beiden. "Je weet pas hoe erg het is, als je het kwijt bent." Draai het eens om, zeggen ze: "De leefbaarheid wordt misschien niet minder zonder school in het dorp, maar het wordt er zeker niet béter van. Wat we hebben, willen we graag houden."

Hulp

De laatste jaren heeft de mr bijna alleen maar vergaderd over de fusieperikelen en de dreigende opheffing. "Dit is niet ons vakgebied. Je zoekt allerlei dingen uit, maar je komt soms niet verder omdat je niet weet waar je wat zoeken moet. Gelukkig hebben we hulp van vrijwillige adviseurs, mensen die het dorp een warm hart toedragen en de weg wél weten, contacten hebben, tot in Den Haag toe. Die zoeken zo veel voor ons uit: helpen met cijfers, brieven, gesprekken, een jurist inschakelen. Dit soort dingen, daar kom je als kleine mr echt niet alleen uit, je moet zaken uit handen geven. Bovendien wil je als ouders de personeelsgeleding zoveel mogelijk uit de wind houden, voor hen is Palludara hun werkgever, dat voelt anders."In de wettelijke procedures krijgt de mr van Mids de Marren tot nog toe het gelijk aan haar zijde. In de zomervakantie stelde de Ondernemingskamer stichting Palludara in het ongelijk, en ondersteunde de visie van de mr. Die had het volste recht om instemming met de voorgenomen fusie te weigeren. Maar inmiddels is er alweer een nieuwe zaak voor de geschillencommissie geweest. De pmr stemt niet in met de vermindering van de formatie op school, die van 3 naar 2 is gegaan en de stichting Palludara heeft om vervangende instemming gevraagd. Betty: "Het is pittige kost allemaal. Het is niet zo dat ik roep: Joepie, dit heb ik altijd al gewild. Maar ik voel me betrokken, dus ga ik door. Toen ik in de mr kwam, wist ik hoe het ervoor stond en dat het allemaal niet mee zou vallen. Maar het gaat wél ergens over. Tot nu toe is het gelukt, dus dat motiveert om door te gaan. Het is ook een bijzondere ervaring, ik leer er veel van."

Gebruik je rechten

Jetty: "Het maakt ook duidelijk dat je als kleine man, met behulp van veel andere mensen, heel ver kunt komen. Je kunt het winnen van een grote jongen en je kunt je gelijk halen. Je hoeft niet klakkeloos aan te nemen wat een ander zegt. Er is niks mis met kritisch zijn. Je moet alles zelf nalopen, zelf nadenken. Je hebt rechten, die mag je gebruiken. We hadden in 2012 ook kunnen denken: 'Nou ja, als Palludara zegt dat een fusie beter is, oké dan zal dat wel zo zijn.' Maar ons uitgangspunt, en dat van het hele dorp is: we willen alles doen om de school in Gaastmeer te behouden. Die verantwoordelijkheid voelen we naar het dorp en de kinderen toe."
Onlangs kwam er een nieuw gezin in het dorp wonen. Met drie kinderen, waarvan een baby en twee in de lagere schoolleeftijd, die nu op Mids de Marren zitten. "Daar zijn we natuurlijk heel blij mee. De school groeit. We hopen dat we in rustiger vaarwater komen en dit af kunnen sluiten. Maar in je achterhoofd zit ook: wat zal er straks weer uit de hoge hoed komen?"

Tips van deze mr:

  • Laat je niet omver blazen door een beslissing van hogerhand. Ken je rechten en gebruik die.
  • Zoek deskundige (juridische) hulp. Die wordt vergoed door het schoolbestuur.
  • Onderzoek goed of er draagvlak is voor je standpunt en zorg voor betrokkenheid. Houd iedereen op de hoogte.

Verschenen in infomr 3/2015

Categorie

Sleutelwoorden

Deel dit artikel:

Gerelateerde artikelen

Cookie wetgeving

Online cookiepolicy
De Nederlandse Telecomwet schrijft sinds 5 juni 2012 voor dat de gebruiker van websites op de hoogte moet zijn van het plaatsen en uitlezen van cookies. Een cookie is een bestandje met een tekenreeks dat bij uw bezoek aan een website naar uw computer wordt gestuurd en waarmee uw computer bij een volgend bezoek wordt herkend.

Welke cookies gebruikt de AOb?
1. Google Analytics
De website www.aob.nl plaatst cookies die voortkomen uit het Google Analytics script dat op de website wordt ingeladen. Google Analytics is een hulpprogramma voor webstatistieken waarmee website-eigenaren inzicht kunnen krijgen in de manier waarop bezoekers omgaan met hun website. Door middel van Google Analytics proberen wij uw website bezoek zo gebruiksvriendelijk mogelijk te houden.

Meer informatie over cookies?
Op de volgende websites kunt u meer informatie over cookies vinden:
Consumentenbond: Wat zijn cookies?
Consumentenbond: Waarvoor dienen cookies?
Consumentenbond: Cookies verwijderen
Consumentenbond: Cookies uitschakelen
Deze site maakt gebruik van cookiesMeer informatieAccepteren