Sociale veiligheid gaat over veel meer dan pesten

Zonder een veilig schoolklimaat komt van goed onderwijs weinig terecht. Nieuwe wetgeving over het bevorderen van sociale veiligheid is een goede reden voor de mr om het beleid over agressie, intimidatie en pesten tegen het licht te houden en te zoeken naar verbeteringen.

"Leerlingen voelen zich niet veilig als ze worden gepest, bedreigd of uitgescholden, maar ook onderwijspersoneel heeft te maken met agressie", zegt AOb-adviseur medezeggen.schap Marcel Koning. "Die agressie kan zowel van leerlingen als van ouders komen of zelfs van collega's. Goed werkgeverschap en de pedagogische opdracht aan het onderwijs betekenen dat de school daar iets aan moet doen. De nieuwe Wet sociale veiligheid op scholen gaat over de sociale veiligheid voor leerlingen, inclusief specifieke voorschriften voor de aanpak van pesten. Maar die nieuwe regels hebben net zo goed gevolgen voor het personeel, al blijft voor hen de Arbeidsomstandighedenwet leidend."
Elke school moet jaarlijks meten hoe het ervoor staat met het welbevinden van leerlingen en de veiligheid op school. Volgens de nieuwe wet moet elke school bovendien iemand aanwijzen die het tegengaan van pesten coördineert en die aanspreekpunt is als pesten zich voordoet. Dat is een concrete uitwerking van de algemene plicht om sociale veiligheid te bevorderen, blijkt uit de toelichting en de wetstekst.

Levensvreugde

Behalve pesten gaat net zo goed om agressie, intimidatie, fysiek en verbaal geweld, benadrukt Koning. En maatregelen om die nare zaken te verminderen, kan de school maar het beste zowel voor de leerlingen als voor het personeel treffen. "Beide groepen kunnen last krijgen met hun carrièrekansen, levensloop en levensvreugde, ongeacht of een incident een leerling of een personeelslid treft. Elk incident heeft invloed op beide groepen. Een integrale benadering ligt dus voor de hand en dat is ook wel zo effectief."
Hij wijst erop dat beleid voor een veilige leer- en werkomgeving een zaak is voor de hele schoolbevolking. "Het raakt iedereen en dat vraagt om betrokkenheid van alle geledingen. Aan een papieren visie en beleid zonder draagvlak heeft de school niets, dit is geen zaak voor de beleidsmakers alleen. En als het beleid gezamenlijk is vastgesteld, dan moeten zowel personeel, directie als leerlingen zich consequent gedragen volgens de afgesproken leefregels; in de hoop dat sancties niet nodig zijn."
De AOb-brochure 'Je staat er niet alleen voor' geeft gedetailleerde tips voor de inhoud van zulk beleid. Verder is er een digitaal model veiligheidsplan, ontwikkeld op verzoek van de po-raad en de vo-raad. Dit is toegespitst op de positie van leerlingen, maar valt ook te gebruiken als startpunt van een veiligheidsplan voor personeel.

Valkuil

Trap niet in de valkuil om veiligheidsbeleid te concentreren op het voorkomen van 'incidenten', uit vrees voor negatieve publiciteit, waar.schuwt de AOb. Dagelijkse kleine voorvallen die minder ernstig lijken, kunnen wel degelijk kwetsend zijn of leiden tot een onveilig gevoel bij leerlingen en personeel. De schoolcultuur moet uitstralen dat de organisatie eraan werkt om sociaal veilig te zijn, en optreedt bij situaties die daar niet aan voldoen. Via het initiatiefrecht kan elke mr of gmr dit onderwerp op de agenda plaatsen; als nieuw beleid gevolgen heeft voor de sociale veiligheid van het personeel, heeft de personeelsgeleding instemmingsrecht. Voor maatregelen richting leerlingen of de hele school geldt instemmingsrecht voor de mr als geheel. Het ligt voor de hand om deze onderwerpen te behandelen op bestuursniveau, waarbij de gmr de eerste gesprekspartner is. Marcel Koning: "Met zo'n systeem ben je er nog niet. Elk beleid begint met een visie en een doel voor ogen, daarna gaat het om de stap naar de praktijk. Medezeggenschapsraden kunnen daarbij onmisbare informatie geven en de verbinding maken met de achterban."

Lees meer

AOb-brochure Je staat er niet alleen voor
Model veiligheidsplan po-raad, vo-raad, stichting School & Veiligheid
Arbocatalogus primair onderwijs
Arbocatalogus voortgezet onderwijs

 

Verschenen in infomr 3/2015

Categorie

Deel dit artikel:

Gerelateerde artikelen

Cookie wetgeving

Online cookiepolicy
De Nederlandse Telecomwet schrijft sinds 5 juni 2012 voor dat de gebruiker van websites op de hoogte moet zijn van het plaatsen en uitlezen van cookies. Een cookie is een bestandje met een tekenreeks dat bij uw bezoek aan een website naar uw computer wordt gestuurd en waarmee uw computer bij een volgend bezoek wordt herkend.

Welke cookies gebruikt de AOb?
1. Google Analytics
De website www.aob.nl plaatst cookies die voortkomen uit het Google Analytics script dat op de website wordt ingeladen. Google Analytics is een hulpprogramma voor webstatistieken waarmee website-eigenaren inzicht kunnen krijgen in de manier waarop bezoekers omgaan met hun website. Door middel van Google Analytics proberen wij uw website bezoek zo gebruiksvriendelijk mogelijk te houden.

Meer informatie over cookies?
Op de volgende websites kunt u meer informatie over cookies vinden:
Consumentenbond: Wat zijn cookies?
Consumentenbond: Waarvoor dienen cookies?
Consumentenbond: Cookies verwijderen
Consumentenbond: Cookies uitschakelen
Deze site maakt gebruik van cookiesMeer informatieAccepteren