Governancecodes zetten mr in de kou

De werkgeversbelofte om het belang van medezeggenschap te verankeren in bestuurscodes voor het primair en voortgezet onderwijs is niet veel waard gebleken, constateert AOb-voorzitter Liesbeth Verheggen. “Ondanks alle politieke aandacht en geld van de overheid willen de po-raad en de vo-raad hun leden niets voorschrijven over versterking van de medezeggenschap.”

Het moest afgelopen zijn met vruchteloos gepraat, vond ook staatssecretaris Sander Dekker twee jaar geleden. Op zijn werkkamer zaten vertegenwoordigers van de vakbonden en werkgevers, die het niet eens konden worden over verbetering van de medezeggenschap in het onderwijs. Weliswaar was er na veel polderen een document gekomen met 21 gedragsregels, maar wat zou ermee gebeuren? Voor de werkgevers ging het om een handreiking, de vakbonden zagen het stuk als een code, op gelijk niveau met de codes voor goed bestuur. Gezamenlijke ondertekening en afkondiging van deze regels zou de medezeggenschap in het onderwijs pas echt verankeren, bepleitte de AOb keer op keer. Maar zo ver konden de werkgevers niet gaan, was steevast het antwoord. Nóg een code erbij zou de manier van werken onnodig compliceren en juist weerstand bij hun achterban oproepen.
Voor de bewindsman de knoop kon doorhakken toverde de vo-raad in die vergadering van 2013 een konijn uit de hoge hoed: de essenties van goede medezeggenschap zouden een plek krijgen in de code goed bestuur. Niet alle 21 punten, maar de kern van de zaak, waarbij het bestuur van de vo-raad zich in ging zetten voor meer draagvlak bij de leden. "En dat gold ook voor het primair onderwijs. Ter plekke heeft de po-raad toen op verzoek van de staatssecretaris laten weten dat zij zich konden vinden in de formulering van de vo-raad", blikt AOb-voorzitter Liesbeth Verheggen terug.

Open deuren

Het document met de 21 gedragsregels kreeg de status van een advies, de werkgevers zouden in 2015 hun bestuurscodes aanvullen. Nu de nieuwe teksten op tafel liggen, blijft er weinig over van de toezeggingen van toen. "Er zou een concrete, leesbare paragraaf in de codes komen. Maar wat er nu staat, is niet meer dan een open deur, de belofte om je aan de wet te houden. Ons ging het nu juist om de concrete invulling van die open deuren."
De AOb is teleurgesteld in de werkgevers en hun achterban, de schoolbesturen die op de congressen van vo- en po-raad niets deden voor betere afspraken rond medezeggenschap. "Keer op keer wordt vastgesteld dat er nog veel te winnen valt in medezeggenschap, en dan ga je zo om met gemaakte afspraken. Eigenlijk blijkt hieruit dat ze zichzelf en ons niet serieus nemen en dat vind ik heel zorgelijk."
De kern van het probleem is volgens Verheggen dat werkgevers zich verzetten tegen dwingende richtlijnen voor de uitvoering van medezeggenschap. De praktijk wijst uit dat die wel nodig zijn, als aanvulling op de Wet medezeggenschap op scholen. En daar is ook niets op tegen, vindt ze. De po-raad en de vo-raad hebben met hun eigen codes voor goed bestuur al aanvullingen op andere onderwijswetten in huis. Daar staan bijvoorbeeld verplichtingen in over de openbaarheid van het jaarverslag, als voorwaarde om lid te mogen zijn van de werkgeversorganisatie. Goede organisatie van de medezeggenschap zou net zo'n verplichting moeten zijn. Verheggen: "In plaats daarvan worden personeel en ouders afgescheept met een zinnetje. Er is geen paragraaf toegevoegd, ze melden slechts dat ze zich aan de wet zullen houden. Spreek toch gewoon uit: wij vinden dat jullie, onze leden, het zo moeten doen. Maar die zin krijgen ze niet over hun lippen. Ze roepen vrijblijvend iets en wij moeten maar afwachten of hun leden het uitvoeren."

Inspectie

Wat is er misgegaan, vraagt de AOb-voorzitter zich af. Wat heeft het door de overheid gefinancierde project versterking medezeggenschap de werkgevers geleerd, maar vooral: waarom komen ze hun belofte niet na? "Er was geen woord Spaans bij die toezegging. Ik ga ervan uit dat de staatssecretaris hier een stevig gesprek over zal voeren en de inspectie zal laten toetsen of de wetgeving rond medezeggenschap wel wordt uitgevoerd. Als vakbond hebben wij geen machtsmiddel en dat willen we ook niet op dit punt. Het gaat om versterking van de medezeggenschap, professionalisering en verdieping. Wij dagen ze ook uit: doe het dan, sta achter deze geboden en regels aan ouders, werkgevers en personeel. Net zoals wij tegen leden van medezeggenschapsraden zeggen: dit is de manier om het goed te doen. Moeten we dan nog een keer naar de staatssecretaris om afspraken te laten nakomen?"

Het voorafgaande:

De afspraak (2013)

Een paragraaf medezeggenschap aan de code goed bestuur toevoegen, waarin de essentialia van die normen zijn opgenomen. (memo vo-raad 28-8-2013)

Het resultaat, primair onderwijs:

Medezeggenschap vormt een belangrijk onderdeel van de organisatie met eigen bevoegdheden. Het schoolbestuur en het intern toezichtsorgaan dragen er zorg voor dat de medezeggenschapsorganen goed kunnen functioneren. (code goed bestuur in het primair onderwijs)

Het resultaat, voortgezet onderwijs:

Werk maken van de bestuurlijke zorgplicht om de medezeggenschap binnen de onderwijsorganisatie optimaal te laten verlopen door de organen voor medezeggenschap beter in positie te brengen, door informatie zodanig aan te leveren dat de medezeggenschap haar taak optimaal kan vervullen en door scholing, training en evaluatie van het eigen functioneren van de medezeggenschap te stimuleren. (...)
Het interne toezicht vergaart zelf actief en tijdig informatie bij het bestuur, de externe accountant, de medezeggenschapsraad, de directie, bij interne of externe functionarissen/ adviseurs en externe organisaties en actoren. (code goed onderwijsbestuur vo)

Enkele punten uit het advies goede medezeggenschap die voor de werkgevers moeilijk liggen:

2. We zijn elkaars relevante overlegpartners
De mr bespreekt onderwerpen met de relevante vertegenwoordiger van het schoolbestuur. De overlegpartner heeft voldoende mandaat om informatie te verstrekken, adviezen te beoordelen, alternatieven af te wegen, en besluiten te nemen. De hoogste relevante gezagsdrager is aanspreekbaar voor de mr als het gaat om ontwikkelingen op de lange termijn en strategische beslissingen.
11. De overlegpartner is geen adviseur
Aangezien de overlegpartner namens het schoolbestuur advies of instemming vraagt van de mr, kan hij niet tevens optreden als adviseur van de mr.
12. De mr vergadert met én zonder overlegpartner
De mr vergadert zonder overlegpartner en andere vertegenwoordigers van het schoolbestuur om voorstellen te bespreken, vragen voor te bereiden en meningen uit te wisselen. Dit noemen we de mr-vergadering.
De mr vergadert met de overlegpartner om antwoorden op vragen te krijgen, informatie uit wisselen, adviezen te bespreken en een standpunt voor te bereiden. Dit noemen we de overlegvergadering. Na afronding van de besprekingen zet de mr zijn instemmings- of adviesreactie op schrift.
Het volledige advies goede medezeggenschap staat op www.infowms.nl onder het menu Toolkit

Verschenen in infomr 4/2015

Categorie

Deel dit artikel:

Gerelateerde artikelen

Cookie wetgeving

Online cookiepolicy
De Nederlandse Telecomwet schrijft sinds 5 juni 2012 voor dat de gebruiker van websites op de hoogte moet zijn van het plaatsen en uitlezen van cookies. Een cookie is een bestandje met een tekenreeks dat bij uw bezoek aan een website naar uw computer wordt gestuurd en waarmee uw computer bij een volgend bezoek wordt herkend.

Welke cookies gebruikt de AOb?
1. Google Analytics
De website www.aob.nl plaatst cookies die voortkomen uit het Google Analytics script dat op de website wordt ingeladen. Google Analytics is een hulpprogramma voor webstatistieken waarmee website-eigenaren inzicht kunnen krijgen in de manier waarop bezoekers omgaan met hun website. Door middel van Google Analytics proberen wij uw website bezoek zo gebruiksvriendelijk mogelijk te houden.

Meer informatie over cookies?
Op de volgende websites kunt u meer informatie over cookies vinden:
Consumentenbond: Wat zijn cookies?
Consumentenbond: Waarvoor dienen cookies?
Consumentenbond: Cookies verwijderen
Consumentenbond: Cookies uitschakelen
Deze site maakt gebruik van cookiesMeer informatieAccepteren