Pauze: de ene overblijf is de andere niet

Hoe moet dat nou toch, vragen mr-leden zich vaak af als het gaat om de middagpauze bij een continurooster. Alie Schiere, intern begeleider op OBS De Esdoorn in Elst, staat geregeld zelf op het plein toezicht te houden, net als haar directeur en de remedial teacher. Dat zijn dure uren, maar wat is het alternatief, vroeg ze aan de AOb. “Wat kunnen we doen zonder dat het personeels-uren kost en ouders geld?”

Over de pauze voor de leerkrachten hoeven ze in Elst niet meer te discussiëren. Het continurooster gaat uit van twee blokken van elk 15 minuten. Wil een leerkracht liever een half uur achter elkaar pauze, dan is dat eveneens mogelijk, zoals afgesproken in de cao (zie ook: Infomr 3, jaargang 2015). "Dat is allemaal goed geregeld. Maar het probleem is dat de tijden dat collega's pauzeren iemand de kinderen moet opvangen", schrijft Alie Schiere. En daar wringt de schoen op haar school: hoe ze ook schuiven met het rooster, er vallen keer op keer gaten in het toezicht op dat halve uurtje overblijf, zelfs als de school ouders vrijwillig laat meedraaien.
"Als er geen ouders beschikbaar zijn, wat vaak voorkomt, wordt ondersteunend personeel ingezet", vervolgt Schiere. En dan worden het dure minuten. De intern begeleider, de remedial teacher en de directeur leveren allemaal een bijdrage aan de opvang in de middagpauze, want de leerkrachten zijn zoveel mogelijk zelf vrij; zij staan immers kort daarna weer voor de klas. "De tijd die ik investeer in het overblijven gaat van mijn IB-tijd af. Ditzelfde geldt voor de directeur en RT'er. Voor het overblijven worden dagelijks 'dure' mensen ingezet, maximaal 2 uur per week. Reken eens uit wat dat op jaarbasis kost. Ik kom altijd al uren tekort en ik ervaar het als een extra belasting om na mijn middagpauze van 15 minuten met een klas te moeten eten en pleinwacht te hebben als er drie groepen buitenspelen."

Onderwijstijd

De school van Schiere stuit op een van de gevolgen van het zo populaire continurooster, zegt AOb-stafmedewerker Paul Hellings. In een traditionele situatie mag de school geld vragen voor het overblijven, omdat deelname vrijwillig is. De kinderen kunnen namelijk ook naar huis terwijl alle leerkrachten tegelijk pauze houden en de overblijf in handen is van ouders, vrijwilligers of professionals. Zo'n overblijf wordt betaald door de ouders die er gebruik van maken. Maar bij een continurooster is het halve lesvrije uurtje onderdeel van de onderwijstijd. Ieder kind moet eraan meedoen en daarom is de invulling een zaak van de school. Daar kun je geen ouderbijdrage voor eisen, net zomin als dat gebeurt voor de rekenles.
Vrijwillige ouderbijdragen voor de middagpauze binnen een continurooster zijn natuurlijk wel mogelijk, zegt Hellings, zowel financieel als in natura door mee te draaien. Maar op vrijwilligers kan de school geen begroting bouwen. De financiële gevolgen van een continurooster komen te vaak pas naar voren als het besluit al is genomen, merkt hij op allerlei plekken in het land. "Bij sommige scholen lijkt het wel alsof het continurooster ze overkomt. Er zijn gevolgen voor de pauzes, voor de ouders en voor de financiën. Daar is geen panklare oplossing voor, omdat de wet nu eenmaal zo in elkaar zit. Het is helemaal niet onredelijk als de mr de financiële gevolgen ter discussie stelt, liefst voordat het besluit valt om naar het nieuwe rooster over te stappen. Opvang kost nu eenmaal geld, hoe je het ook regelt."
Konden we de ouders maar een financiële bijdrage opleggen, verzucht Alie Schiere wel eens. "Zij hebben toch het meeste profijt, het personeel echt niet. Wij hebben met het hele team naar oplossingen gezocht maar komen steeds weer uit bij de mensen die niet voor de groep staan en dus flexibel in te zetten zijn."

Grensgeval

Ouders die meewerken aan een klassieke overblijf moeten een recente Verklaring Omtrent Gedrag laten zien, een overheidsdocument waaruit blijkt dat de vrijwilliger geen strafblad heeft. Dit moet voorkomen dat veroordeelde zedendelinquenten in een nieuwe woonplaats ongemerkt aan de slag gaan in het onderwijs. Maar moet zo'n VOG ook voor overblijf-vrijwilligers in het halve uurtje pauze binnen een continurooster? Daar valt over te twisten, zegt AObrayonbestuurder Bert de Waal. "Wel voor echte opvang, niet per se voor ander vrijwilligerswerk in het onderwijs. Je hebt het hier over een grensgeval tussen vrijwilligerswerk en tussenschoolse opvang. Een belangrijke vraag voor de medezeggenschapsraad is hoe de school omgaat met de veiligheid in relatie tot de inzet van vrijwilligers. Overleg met het bestuur welke relevante besluiten er zijn genomen over dit punt. En ook al geldt er geen verplichting, je kunt er toch voor kiezen. Dan is het logisch om als bestuur en als gmr een voorbeeldfunctie te vervullen. Bestuurders hoeven geen VOG te hebben, maar ze kunnen die natuurlijk wel aanvragen en laten zien. Datzelfde geldt voor de gmr-leden."
Als de school VOG's eist van ouders voor hun vrijwilligerswerk, ligt het voor de hand om de kosten (ongeveer 30 euro per persoon) te vergoeden. Dat lijkt misschien een kostbare zaak, maar professionele uren van de directie en andere hooggekwalificeerde medewerkers zijn een stuk duurder. Paul Hellings wijst er bovendien op dat de lumpsum voor het primair onderwijs rekening houdt met organisatiekosten voor tussenschoolse opvang sinds de scholen verplicht zijn om die mogelijk te maken. Het bedrag per leerling van 24,95 euro is bedacht voor deskundigheidsbevordering en organisatiekosten, maar valt net zo goed in te zetten voor VOG's. Daar moet het bestuur dan wel van overtuigd worden door de mr.
Bert de Waal ziet nog een mogelijkheid voor scholen die kampen met pauzeproblemen: "Het primair onderwijs heeft beloofd extra werkgelegenheid te scheppen voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt. Zo'n functie kan mogelijk ook ondersteuning bieden in de pauze van een continurooster. Maak als mr gebruik van je initiatiefen overlegrechten, ga met de werkgever aan tafel en bespreek de mogelijkheden totdat je een bevredigende oplossing hebt gevonden."




Roosters en opvang

Gewoon rooster: voorschoolse opvang en naschoolse opvang zijn de verantwoordelijkheid van kinderopvangorganisaties.
Tussenschoolse opvang: is het actuele woord voor het klassieke overblijven in een pauze van vaak 75 minuten. De school moet tussenschoolse opvang organiseren en er ruimte voor bieden, de kosten komen voor rekening van de ouders.
Continurooster: alle leerlingen moeten op school blijven en de pauze van 30 tot 45 minuten is de volledige verantwoordelijkheid van de school. De kosten komen uit de lumpsum, er mag alleen een ouderbijdrage gevraagd worden voor eten en drinken, als de school dat ook verzorgt.
Van traditioneel naar continurooster of andersom: bevoegd gezag moet eerst ouders raadplegen, dan voorstel doen. Instemmingsrecht oudergeleding mr op voorgenomen wijziging schooltijden, instemmingsrecht personeelsgeleding mr op wijziging van werktijden en pauzetijden (arbeidstijdenreglement).

Verschenen in infomr 4/2015

Sleutelwoorden

Deel dit artikel:

Gerelateerde artikelen

Cookie wetgeving

Online cookiepolicy
De Nederlandse Telecomwet schrijft sinds 5 juni 2012 voor dat de gebruiker van websites op de hoogte moet zijn van het plaatsen en uitlezen van cookies. Een cookie is een bestandje met een tekenreeks dat bij uw bezoek aan een website naar uw computer wordt gestuurd en waarmee uw computer bij een volgend bezoek wordt herkend.

Welke cookies gebruikt de AOb?
1. Google Analytics
De website www.aob.nl plaatst cookies die voortkomen uit het Google Analytics script dat op de website wordt ingeladen. Google Analytics is een hulpprogramma voor webstatistieken waarmee website-eigenaren inzicht kunnen krijgen in de manier waarop bezoekers omgaan met hun website. Door middel van Google Analytics proberen wij uw website bezoek zo gebruiksvriendelijk mogelijk te houden.

Meer informatie over cookies?
Op de volgende websites kunt u meer informatie over cookies vinden:
Consumentenbond: Wat zijn cookies?
Consumentenbond: Waarvoor dienen cookies?
Consumentenbond: Cookies verwijderen
Consumentenbond: Cookies uitschakelen
Deze site maakt gebruik van cookiesMeer informatieAccepteren