Kees Evers: 'Personeel in mr moet veilig zijn'

Kees Evers zette alles op het spel om de medezeggenschap op zijn school goed te regelen. Hij won meerdere zaken maar verloor zijn baan, tot hij na hoger beroep terug kon keren. Toch staat de nu 64-jarige Evers niet meer voor de klas en ook zijn mr-werk heeft hij beëindigd. Tijd voor een terugblik en enkele adviezen.
Over het conflict zelf en de individuele nasleep ervan gaan we het zo min mogelijk hebben, luidt de afspraak. Juristen en bestuurders hebben zaken gedaan, de dossiers zijn gesloten. Dat de hele kwestie vijf jaar in beslag nam is wél belangrijk: het grootste deel van die tijd kon Evers geen lesgeven op zijn middelbare school in Enschede. Kom dan maar weer eens terug op een andere locatie met een type onderwijs waar je nog geen ervaring in hebt. "Ik was de routine helemaal kwijt. En ik was ook moe."
Wat hem is overkomen lijkt uitzonderlijk, maar als lid van de AOb-sectorraad voortgezet onderwijs weet Evers dat meer medezeggenschappers last krijgen op hun werk als ze opkomen voor de belangen die een mr moet verdedigen. Het speelveld is ongelijk, analyseert hij: "Het principiële probleem is dat de organisaties in het onderwijs steeds groter en professioneler worden, terwijl mr-leden het grootste deel van dat werk in hun vrije tijd doen. Ze hebben ook een achterstand in informatie. Natuurlijk kun je een beroep doen op ondersteuning zoals het project Versterking medezeggenschap, maar iemand van buiten inhuren kost ook veel tijd en inspanning."
Hij heeft het vaker gezegd tegen InfoMR en elders: opkomen voor principes in de medezeggenschap kan een mr-lid veel kosten. De prijs is hoog, zeker voor iemand met ambities als leerkracht en de verantwoordelijkheden van een gezin. Voor medezeggenschapper Evers konden principes zwaar wegen: hij draagt alleen de verantwoordelijkheid voor zichzelf en met het pensioen in zicht leek er weinig loopbaan meer te verliezen voor deze leraar economie. Maar dat is theorie, weet hij nu. Een geschil over medezeggenschapskwesties waarbij de schoolbestuurder van geen wijken wil weten, raakt de erbij betrokken mr-leden. Al snel draait de kwestie uit op een individueel conflict, terwijl er eigenlijk een structurele kwestie aan de hand is. "Dat is ook  mijn boodschap aan de AOb. Pas op met dit soort zaken te benaderen vanuit het individu als een vorm van rechtsbijstand. Veel medezeggenschapsproblemen zijn eigenlijk collectief. Dan moet je ze ook als een collectief probleem blijven aankaarten."
Schoolbestuurders hebben de vermenging van het collectieve en het persoonlijke veel beter in de gaten, zegt Evers, en sommigen stemmen hun strategie erop af. Zij die medezeggenschap maar lastig vinden, kennen zo min mogelijk uren en scholing toe aan mr-leden. "De facilitering is ondermaats en besturen doen er alles aan om dat zo te houden. Nu weer door de bepaling in reglementen te zetten dat je maar een keer herkozen mag worden. De eerste drie jaar heb je nodig om te zien hoe het in elkaar zit en dan moet je alweer weg. Zo'n bepaling is echt een kwestie van verdeel en heers."
Op papier lijkt het allemaal aardig geregeld, vindt Evers. Wie in een mr zit, hoort zich vrijuit te kunnen verzetten tegen beslissingen die niet in het belang van de school zijn, ook al denkt het bestuur daar anders over. "Als je met zakelijke argumenten komt, moet je daar geen schade van ondervinden. Maar besturen die kwaad willen, kunnen een leraar toch in ernstige problemen brengen, onder andere omdat een schorsing direct ingaat. Als je beroep aantekent, heeft dat geen opschortende werking. Ik begrijp dat zoiets ook weer geen automatisme kan zijn, maar er  is echte zekerheid nodig dat een mr-lid veilig zaken kan aanvechten. Want zoals het nu gaat, overal in Nederland, trekken schoolbesturen zich niets aan van hun zorgplicht voor medezeggenschap. Dan kun je wel klokkenluidersregelingen hebben maar ook daar ontbreken de sancties. En dan gebeurt er niets."
Hij snapt de voorzichtigheid van menig mr-lid dus heel goed. "Natuurlijk denken ze na voor ze de laatste stap nemen en aan een geschil beginnen. Natuurlijk zitten er geen jongeren in
de mr. Die hebben een flexcontract en ze zijn veel te benauwd dat ze hun kans op een vaste baan verspelen. Het systeem rammelt aan alle kanten. En de meeste leraren geven voorrang aan het eigenlijke werk van het onderwijs: met leerlingen naar een doel toe werken. Medezeggenschap doe je erbij. Vaak kan het bestuur zo'n beetje zijn gang gaan."
Is er dan niets veranderd? "Wat mij is overkomen, is niet voor niks geweest. Ik ben zo vrij om te denken dat mijn zaak heeft bijgedragen aan de verbeterde wetgeving. Een mr kan straks nietigheid inroepen, naleving eisen en de vergoeding van de kosten is niet langer een zaak van onderhandelen. Er is meer ruimte. En er blijven meer mr's nodig die op hun strepen staan. Dat heeft het onderwijs nodig."

Verschenen in infomr 4/2016

Categorie

Deel dit artikel:

Gerelateerde artikelen

Cookie wetgeving

Online cookiepolicy
De Nederlandse Telecomwet schrijft sinds 5 juni 2012 voor dat de gebruiker van websites op de hoogte moet zijn van het plaatsen en uitlezen van cookies. Een cookie is een bestandje met een tekenreeks dat bij uw bezoek aan een website naar uw computer wordt gestuurd en waarmee uw computer bij een volgend bezoek wordt herkend.

Welke cookies gebruikt de AOb?
1. Google Analytics
De website www.aob.nl plaatst cookies die voortkomen uit het Google Analytics script dat op de website wordt ingeladen. Google Analytics is een hulpprogramma voor webstatistieken waarmee website-eigenaren inzicht kunnen krijgen in de manier waarop bezoekers omgaan met hun website. Door middel van Google Analytics proberen wij uw website bezoek zo gebruiksvriendelijk mogelijk te houden.

Meer informatie over cookies?
Op de volgende websites kunt u meer informatie over cookies vinden:
Consumentenbond: Wat zijn cookies?
Consumentenbond: Waarvoor dienen cookies?
Consumentenbond: Cookies verwijderen
Consumentenbond: Cookies uitschakelen
Deze site maakt gebruik van cookiesMeer informatieAccepteren