Fris bloed nodig? Dat bepaalt de mr zelf

Hoe lang mag iemand in de mr zitten? Veel mr’s stellen een grens in hun reglementen. Af en toe ‘fris bloed’ doet de mr goed, is de achterliggende gedachte. Maar wie de wet erbij pakt, ontdekt dat er geen tijdslimiet zit aan de verkiesbaarheid van mr-leden.
In het mr-reglement van het Vechtdal College staat al jaren dat een lid maximaal negen jaar aaneengesloten in de mr kan zitten. De zittingstermijn na verkiezing is drie jaar en een lid kan maximaal drie keer aaneengesloten worden gekozen.
Als het College van Bestuur van de Landstede Groep, waar het Vechtdal College sinds 2013 bestuurlijk onder valt, de mr-reglementen van alle aangesloten scholen enigszins gelijk wil trekken, ontstaat er een probleem. In het voorstel wil het CvB de zittingsperiode van een mr-lid wijzigen naar vier jaar. Met daarbij de bepaling dat een lid maximaal één keer herkozen kan worden, zodat de zittingstermijn maximaal acht jaar wordt.
Heel concreet betekent dit dat vicevoorzitter Monique Haggenburg die maximale termijn al heeft overschreden, en de mr zou moeten verlaten. De mr en het bevoegd gezag gaan sinds voorjaar 2015 herhaaldelijk om tafel, om te overleggen. Het CvB houdt vast aan het voorstel van vier jaar. Hans Stals, voorzitter van de mr: "Die periode van vier jaar gold ook voor de herbenoeming van de leden van het CvB en de RvT, dus een termijn van 'vier jaar' sloot beter aan bij de rest van de organisatiestructuur, vond het bestuur." De gesprekken verliepen prettig, benadrukt de mr-voorzitter: "Maar onze standpunten bleven lijnrecht tegenover elkaar staan."

Herkozen

Begin 2016 is het tijd voor mr-verkiezingen binnen het Vechtdal College. En dan blijkt dat als de mr zich aan haar eigen reglement houdt, Monique Haggenburg de maximaal negen jaar er ook al ruimschoots op heeft zitten. Maar de mr wil Monique niet kwijt, en Monique wil graag in de mr blijven. Met behulp van AOb-adviseur Auke de Roos volgt een flinke studie van wat de Wms op dit gebied precies voorschrijft. Hans Stals: "Het bleek dat er in de Wms inmiddels een aantal zaken was veranderd. Onder meer een artikel rondom de zittingsduur. Daar stond ooit een zittingstermijn van drie jaar met de mogelijkheid om twee keer herkozen te worden, maar die bepaling bleek inmiddels uit de wet verdwenen te zijn." Goed nieuws dus: bij de verkiezingen die volgden was Monique weer kandidaat, en ze werd herkozen. Het CvB was not amused. Maar: het was voor de mr een principezaak, zeggen voorzitter en vice-voorzitter. "We hadden volgens ons de wet aan onze kant. Het gaat om het passief kiesrecht. Iemand benoemen is iets heel anders dan iemand kiezen."

Te grazen genomen

Medio 2016 besloot de mr om naar de geschillencommissie te stappen en een interpretatiegeschil aan te spannen over de vraag of de Wms toestaat dat de verkiesbaarheid van mr leden in tijd wordt beperkt in een mr-reglement. Omdat ook in hun eigen geldende reglement een bepaling omtrent de termijnen staat "was het denkbaar dat het bevoegd gezag op korte termijn de legitimiteit van zittende mr-leden, dan wel de rechtsgeldigheid van gegeven adviezen of verleende instemmingen ter discussie zou stellen." Dat maakte de zaak nog dringender, vond de mr.
"Je gaat niet zomaar naar de geschillencommissie", zeggen Haggenburg en Stals. "Maar het besef dat het toch nodig is, groeit langzaam. Je voelt je toch een beetje te grazen genomen. Bovendien zouden we in één klap veel knowhow kwijt zijn."
Via de AOb was er inmiddels een advocaat, André Joosten van Sprengers Advocaten uit Utrecht. Die betoogde tijdens de zitting: benoemen is iets anders dan kiezen, er mag niet worden getornd aan het passief kiesrecht, dat is een grondrecht. Denk aan de Tweede Kamer, redeneerde Joosten: daar zitten volksvertegenwoordigers soms zelfs langer dan vijftien jaar. "Als zij geschikt zijn en kiezers willen hen daar hebben, dan kunnen ze gewoon blijven zitten."
De advocaat van het bevoegd gezag was natuurlijk een andere mening toegedaan. Juist omdat de Wms niets zegt over een maximale aaneengesloten zittingsduur, kan men hierin in vrijheid enigszins sturend handelen, betoogde die. "Het is belangrijk dat binnen de mr voldoende continuïteit is en kennis en ervaring. Net zo belangrijk is het, dat er regelmatig nieuwe leden (met mogelijk andere inzichten) aantreden. Dit bevordert zowel de kwaliteit als het democratisch gehalte van de medezeggenschap."

Verkiesbaarheid

Exact na zes weken, op 31 oktober, volgde de uitspraak. Die stelde de mr van het Vechtdal College in het gelijk. "De term zittingsduur zoals die in de wet wordt gebruikt, slaat alleen op  de termijn waarvoor een lid na een verkiezing is gekozen en heeft geen betrekking op de verkiesbaarheid. (…) De Wms biedt geen ruimte voor een verdere beperking van het passief kiesrecht dan in de Wms is bepaald." En dus: "De commissie komt op grond van het voorgaande tot de conclusie dat een beperking van de verkiesbaarheid tot lid van de mr in het medezeggenschapsreglement zoals door het bevoegd gezag voorgesteld en zoals opgenomen in het huidig medezeggenschapsreglement, in strijd is met de Wms."
Natuurlijk zijn ze blij met de uitspraak, en die hadden ze ook verwacht, zegt de mr. En natuurlijk moet je als mr zorg dragen voor vers bloed, erkennen de voorzitter en de vicevoorzitter. "Je moet niet willen dat je een mr hebt die twintig jaar lang uit dezelfde vier leden bestaat. Maar een mr is best in staat om zelf voor een goed roulatiesysteem te zorgen. Dat hoeft niet van bovenaf te worden opgelegd, dat betuttelende is nergens goed voor. Er zijn heus al mr's die met slimme systemen werken, waarbij de opgebouwde knowhow gefaseerd wordt overgedragen."

Warmdraaien

Onderschat het belang van continuïteit niet, stellen ze beiden. Die is van groot belang voor de kwaliteit van medezeggenschap. "Je moet echt wel even warmdraaien voor je het mr werk goed snapt. Op een gegeven moment krijg je het in de vingers."
De professionalisering neemt toe in het onderwijs, constateren ze. "Een gewone docent wordt ook niet meer zomaar lid van een CvB. Het mr-werk wordt ook ingewikkelder. En er worden andere dingen van een mr verwacht." Stals: "Je ziet dat de rol van de mr verandert. Vroeger 'moesten' stukken nog even langs de mr en werd die door het bevoegd gezag misschien wel als remmende factor gezien. Nu ben je als mr meer sparringpartner. Je houdt elkaar over en weer scherp, als mr en bestuur. Je wilt de toko samen vooruithelpen."


Hoger beroep

Het College van Bestuur van de Landstede groep gaat bij de Ondernemingskamer in beroep tegen deze uitspraak, werd na het interview bekend.

Verschenen in infomr 4/2016

Categorie

Deel dit artikel:

Gerelateerde artikelen

Cookie wetgeving

Online cookiepolicy
De Nederlandse Telecomwet schrijft sinds 5 juni 2012 voor dat de gebruiker van websites op de hoogte moet zijn van het plaatsen en uitlezen van cookies. Een cookie is een bestandje met een tekenreeks dat bij uw bezoek aan een website naar uw computer wordt gestuurd en waarmee uw computer bij een volgend bezoek wordt herkend.

Welke cookies gebruikt de AOb?
1. Google Analytics
De website www.aob.nl plaatst cookies die voortkomen uit het Google Analytics script dat op de website wordt ingeladen. Google Analytics is een hulpprogramma voor webstatistieken waarmee website-eigenaren inzicht kunnen krijgen in de manier waarop bezoekers omgaan met hun website. Door middel van Google Analytics proberen wij uw website bezoek zo gebruiksvriendelijk mogelijk te houden.

Meer informatie over cookies?
Op de volgende websites kunt u meer informatie over cookies vinden:
Consumentenbond: Wat zijn cookies?
Consumentenbond: Waarvoor dienen cookies?
Consumentenbond: Cookies verwijderen
Consumentenbond: Cookies uitschakelen
Deze site maakt gebruik van cookiesMeer informatieAccepteren